| Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit. You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free. Join our community! If you're already a member please log in to your account to access all of our features: |
| Khái Hưng (1896 - 1947) | |
|---|---|
| Tweet Topic Started: Sep 11 2006, 11:47 AM (790 Views) | |
| TheBlackSun | Sep 11 2006, 11:47 AM Post #1 |
|
Administrator
|
Khái Hưng (1896 - 1947) Tên thật Trần Khánh Dư. Sinh năm 1896; chết năm 1947. Quê gốc Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Pḥng. Học trường tư thục Thăng Long (Hà Nội). Năm 1932 cùng Nhất Linh mở tuần báo Phong hóa. Năm 1933 cùng Nhất Linh thành lập Tự lực văn đoàn. Tiểu thuyết đầu tay: Hồn bướm mơ tiên (1932). Thập niên 40 có hoạt động chính trị, thành viên của đảng Đại Việt dân chính thân Nhật, bị Pháp bắt giam. Tháng 3-1945 được thả. Sau cùng Hoàng Đạo, Nguyễn Tường Bách ra báo Ngày nay kỷ nguyên mới. Tác phẩm chính: tiểu thuyết Hồn bướm mơ tiên (1933), Đời mưa gió (viết chung với Nhất Linh, 1933), Trống mái (1936), Gia đ́nh (1936), Tiêu Sơn tráng sĩ (tiểu thuyết lịch sử - 1937 - 2 tập), Thoát ly (1938), Hạnh (1938), Thừa tự (1938), Đẹp (1940), Thanh Đức (1942)... Các tập truyện ngắn: Anh phải sống (viết chung với Khái Hưng - Nxb. Đời nay, Hà Nội, 1934), Tiếng suối reo (Nxb Đời nay, Hà Nội, 1935), Đợi chờ (Nxb Đời nay, Hà Nội, 1940), Cái Ve (Nxb Đời nay, Hà Nội, 1944). 01.Anh phải sống 02.Hai con mắt 03.Tế Thành hoàng 04.Biển 05.Cái Ve 06.Thưa chị 07.Điên 08.Dọc đường gió bụi 09.Một buổi chầu 10.Tương chi 11.Thời chưa cưới 12.Dưới ánh trăng 13.Đợi chờ 14.Đồng xu 15.Tiếng khèn 16.Tống tiền 17.Điếu thuốc lá 18.Đào mơ Anh phải sống Khái Hưng Trên đê Yên Phụ một buổi chiều mùa hạ. Nước sông Nhị Hà mới bắt đầu lên to, cuồn cuộn chảy, tưởng muốn lôi phăng cái cù lao ở giữa sông đi. Theo ḍng nước đỏ lờ lờ, những thân cây, những cành khô trôi từ rừng về, nổi lềnh bềnh, như một dẫy thuyền nhỏ liên tiếp chạy thực nhanh tới một nơi không bờ không bến. Đứng trên đê, bác phó nề Thức đưa mắt trông theo những khúc gỗ ấy tỏ ra ư thèm muốn, rồi quay lại, đăm đăm nh́n vợ, hỏi thầm ư kiến. Người vợ, ngắm sông, ngắm trời, lắc đầu thở dài, nói: - Gió to quá, mà đám mây đen kia ở chân giời đùn lên mau lắm. Mưa đến nơi mất, ḿnh ạ! Người chồng cũng thở dài, đi lững thững. Rồi bỗng đứng dừng lại, hỏi vợ: - Ḿnh đă thổi cơm chưa? Vợ buồn rầu đáp: - Đă. Nhưng chỉ đủ cơm cho hai con ăn bữa chiều hôm nay. Hai vợ chồng lại im lặng nh́n nhau... Rồi h́nh như cùng bị một vật, một định kiến nó thôi miên, nó kiềm áp, hai người đều quay lại phía sông: Những thân cây vẫn phăng phăng trôi giữa ḍng nước đỏ. Chồng mỉm cười, cái cười vơ vẩn, bảo vợ: - Liều! Vợ lắc đầu, không nói. Chồng hỏi: - Ḿnh đă đến nhà bà Kư chưa? - Đă. - Thế nào? - Không ăn thua. Bà ấy bảo có đem củi vớt đến, bà ấy mới giao tiền. Bà ấy không cho vay trước. - Thế à? Hai chữ "thế à" rắn rỏi như hai nhát bay cuối cùng gơ xuống viên gạch đặt trên bức tường đương xây. Thức quả quyết sắp thi hành một việc phi thường, quay lại bảo vợ: - Này! Ḿnh về nhà, trông coi thằng Ḅ. - Đă có cái Nhớn, cái Bé chơi với nó rồi. - Nhưng ḿnh về th́ vẫn hơn. Cái Nhớn nó mới lên năm, nó trông nom sao nổi hai em nó. - Vậy th́ tôi về... Nhưng ḿnh cũng về, chứ đứng đây làm ǵ? - Được, cứ về trước đi, tôi về sau. Vợ Thức ngoan ngoăn, về làng Yên Phụ. * * * Tới nhà, gian nhà lụp xụp, ẩm thấp, tối tăm, chị phó Thức đứng dừng lại ở ngưỡng cửa, ngắm cái cảnh nghèo khó mà đau ḷng. Lúc nhúc trên phản gỗ không chiếu, ba đứa con đương cùng khóc lóc gọi bu. Thằng Ḅ kêu gào đ̣i bú. Từ trưa đến giờ, nó chưa được tí ǵ vào bụng. Cái Nhớn dỗ em không nín cũng mếu máo, luôn mồm bảo cái Bé: - Mày đi t́m bu về để cho em nó bú. Nhưng cái Bé không chịu đi, nằm lăn ra phản vừa chửi vừa kêu. Chị phó Thức chạy vội lại ẵm con, nói nựng: - Nao ôi! Tôi đi măi để con tôi đói, con tôi khóc. Rồi chị ngồi xuống phản cho con bú. Song thằng Ḅ, ư chừng bú măi không thấy sữa, nên mồm nó lại nhả vú mẹ nó ra mà gào khóc to hơn trước. Chị Thức thở dài, hai giọt lệ long lanh trong cặp mắt đen quầng. Chị đứng dậy, vừa đi vừa hát ru con. Rồi lại nói nựng: - Nao ôi! Tôi chả có ǵ ăn, hết cả sữa cho con tôi bú! Một lúc, thằng bé v́ mệt quá lặng thiếp đi. Hai đứa chị, người mẹ đă đuổi ra đường chơi để được yên tĩnh cho em chúng nó ngủ. Chị Thức lẳng lặng ngồi ôn lại cuộc đời đă qua. Bộ óc chất phác của chị nhà quê giản dị, không từng biết tưởng tượng, không từng biết xếp đặt trí nhớ cho có thứ tự. Những điều chị nhớ lại chen chúc nhau hỗn độn hiện ra như những h́nh người vật trên một tấm ảnh chụp. Một điều chắc chắn, chị ta nhớ một cách rành mạch, là chưa bao giờ được thư nhàn, được hưởng chút sung sướng thư nhàn như những người giàu có. Năm mười hai, mười ba, cái đĩ Lạc, tên tục chị phó Thức, xuất thân làm phu hồ. Cái đời chị, nào có chi lạ. Ngày lại ngày, tháng lại tháng, năm lại năm... Năm chị mười bảy, một lần cùng anh phó Thức cùng làm một nơi, chị làm phu hồ, anh phó ngơa. Câu nói đùa đi, câu nói đùa lại, rồi hai người yêu nhau, rồi hai người lấy nhau. Năm năm ṛng, trong gian nhà lụp xụp ẩm thấp, tối tăm ở chân đê Yên Phụ, không có một sự ǵ êm đềm đáng ghi chép về hai cái đời trống rỗng của hai người khốn nạn, càng khốn nạn khi họ đă đẻ luôn ba năm ba đứa con. Lại thêm gặp buổi khó khăn, việc ít công hạ, khiến hai vợ chồng loay hoay, chằn vặt suốt ngày này sang ngày khác vẫn không đủ nuôi thân, nuôi con. Bỗng mùa nước năm ngoái, bác phó Thức nghĩ ra được một cách sinh nhai mới. Bác vay tiền mua một chiếc thuyền nan, rồi hai vợ chồng ngày ngày chở ra giữa ḍng sông vớt củi. Hai tháng sau, bác trả xong nợ, lại kiếm được tiền ăn tiêu thừa thăi. V́ thế năm nay túng đói, vợ chồng bác chỉ mong chóng tới ngày có nước to. Th́ hôm qua, cái ăn, trời đă bắt đầu đưa đến cho gia đ́nh nhà bác. Nghĩ đến đó, Lạc mỉm cười, se sẽ đặt con nằm yên trên cái tă, rồi rón bước ra ngoài, lên đê, h́nh như quả quyết làm một việc ǵ. * * * Ra tới đê, Lạc không thấy chồng đâu. Gió vẫn to, vù vù, gầm hét dữ dội và nước vẫn mạnh, réo ầm ầm chảy nhanh như thác. Lạc ngước mắt nh́n trời: da trời một màu đen sẫm. Chị đứng ngẫm nghĩ, tà áo bay kêu bành bạch như tiếng sóng vỗ mạnh vào bờ. Bỗng trong ḷng nẩy một ư tưởng, khiến chị hoảng hốt chạy vụt xuống phía đê bên sông. Tới chỗ buộc thuyền, một chiếc thuyền nan. Lạc thấy chồng đương ra sức níu lại các nút lạt. Chị yên lặng đăm đăm đứng ngắm đợi khi chồng làm xong công việc, mới bước vào thuyền, hỏi: - Ḿnh định đi đâu? Thức trừng trừng nh́n vợ, cất tiếng gắt: - Sao không ở nhà với con? Lạc sợ hăi ấp úng; - Con ... nó ngủ. - Nhưng mày ra đây làm ǵ? - Nhưng ḿnh định đem thuyền đi đâu? - Mày hỏi làm ǵ?... Đi về! Lạc bưng mặt khóc. Thức cảm động: - Sao ḿnh khóc? - V́ anh định đi vớt củi một ḿnh, không cho tôi đi. Thức ngẫm nghĩ, nh́n trời, nh́n nước, rồi bảo vợ: - Ḿnh không đi được... Nguy hiểm lắm! Lạc cười: - Nguy hiểm thời nguy hiểm cả... Nhưng không sợ, em biết bơi. - Được! Tiếng "được" lạnh lùng, Lạc nghe rùng ḿnh. Gió thổi vẫn mạnh, nước chảy vẫn dữ, trời một lúc một đen. Thức hỏi: - Ḿnh sợ? - Không. Hai vợ chồng bắt đầu đưa thuyền ra giữa ḍng, chồng lái, vợ bơi. Cố chống lại với sức nước, chồng cho mũi thuyền quay về phía thượng du, nhưng thuyền vẫn bị trôi phăng xuống phía dưới, khi nhô khi ch́m, khi ẩn khi hiện trên làn nước phù sa, như chiếc lá tre khô nổi trong vũng máu, như con muỗi mắt chết đuối trong nghiên son. Nhưng nửa giờ sau, thuyền cũng tới được giữa ḍng. Chồng giữ gh́ lái, vợ vớt củi. Chẳng bao lâu thuyền đă gần đầy, và vợ chồng sắp sửa quay trở vào bờ, th́ trời đổ mưa... Rồi chớp nhoáng như xé mây đen, rồi sấm sét như trời long đất lở. Chiếc thuyền nan nhỏ, đầy nước, nặng trĩu. Hai người cố bơi, nhưng vẫn bị sức nước kéo phăng đi... Bỗng hai tiếng kêu cùng một lúc: - Giời ôi! Thuyền đă ch́m. Những khúc củi vớt được đă nhập bọn cũ và lạnh lùng trôi đi, lôi theo cả chiếc thuyền nan lật sấp... Chồng hỏi vợ: - Ḿnh liệu bơi được đến bờ không? Vợ quả quyết: - Được! - Theo ḍng nước mà bơi... Gối lên sóng! - Được! Mặc em! Mưa vẫn to, sấm chớp vẫn dữ. Hai người tưởng ḿnh sống trong vực sâu thẳm. Một lúc sau, Thức thấy vợ đă đuối sức, liền bơi lại gần hỏi: - Thế nào? - Được! Mặc em! Vợ vừa nói buông lời th́ cái đầu ch́m lỉm. Cố hết sức b́nh sinh nàng lại mới ngoi lên được mặt nước. Chồng vội vàng đến cứu. Rồi một tay xốc vợ, một tay bơi. Vợ mỉm cười, âu yếm nh́n chồng. Chồng cũng mỉm cười. Một lúc, Thức kêu: - Mỏi lắm rồi, ḿnh vịn vào tôi, để tôi bơi! Tôi không xốc nổi được ḿnh nữa. Mấy phút sau chồng nghe chừng càng mỏi, hai cánh tay ră rời. Vợ khẽ hỏi: - Có bơi được nữa không? - Không biết. Nhưng một ḿnh th́ chắc được. - Em buông ra cho ḿnh vào nhé? Chồng cười: - Không! Cùng chết cả. Một lát, một lát nhưng Lạc coi lâu bằng một ngày, chồng lại hỏi: - Lạc ơi! Liệu có cố bơi được nữa không? - Không!... Sao? - Không. Thôi đành chết cả đôi. Bỗng Lạc run run khẽ nói: - Thằng Ḅ! Cái Nhớn! Cái Bé!... Không!... Anh phải sống! Thức bỗng nhẹ hẳn đi. Cái vật nặng không thấy bám vào ḿnh nữa. Th́ ra Lạc nghĩ đến con đă lẳng lặng buông tay ra để ch́m xuống đáy sông, cho chồng đủ sức bơi vào bờ. * * * Đèn điện sáng rực suốt bờ sông. Gió đă im, sóng đă lặng. Một người đàn ông bế một đứa con trai ngồi khóc. Hai đứa con gái nhỡ đứng bên cạnh. Đó là gia đ́nh bác phó Thức ra bờ sông từ biệt lần cuối cùng linh hồn kẻ đă hy sinh v́ ḷng thương con. Trong cảnh bao la, nước sông vẫn lănh đạm chảy xuôi ḍng. Rút từ tập truyện ngắn Anh phải sống Nxb Đời nay, Hà Nội, 1934. |
|
Ừ th́! Mọi ngóc nghách t́nh yêu có thể anh đă từng đi qua, Anh cũng đă từng khóc, từng say đắm và cũng từng nông nổi. Đến một lúc trái tim chai sạn trước những vết thương, Anh lại trở về là chính anh, cái cậu bé ngốc nghếch ... Thích tự đi t́m cho riêng ḿnh một t́nh yêu ảo ảnh. Chỉ xin em đừng là gió, gió rồi cũng sẽ bay đi. Em đừng là loài chim - đến một ngày sẽ t́m về phương trời khác. Em đừng là con sóng - êm đềm...say đắm rồi...tan vỡ. Cũng đừng là cơn mưa ướt hết lối anh về. Em đừng là ǵ cả ...v́ em là tất cả trong anh !
| |
![]() |
|
| « Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic » |






2:14 AM Jul 12