Welcome Guest [Log In] [Register]
Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit.


You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free.


Join our community!


If you're already a member please log in to your account to access all of our features:

Username:   Password:
Add Reply
Hồ Xuân Hương
Topic Started: Jul 28 2006, 10:02 AM (502 Views)
kimcuongbien
Member Avatar
Giải IV Hội Thi EVT 2007

Hồ Xuân Hương – thường được ca ngợi là «Bà Chúa thơ Nôm» – là con của Hồ Sĩ Danh (1706-1783), quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, và một người thiếp quê ở Hải Dương.

Cho đến nay người ta vẫn chưa rơ năm sinh, năm mất, và thân thế của Hồ Xuân Hương. Đại khái bà sống vào thời Lê mạt Nguyễn sơ, cùng thời với Nguyễn Du (1765-1820), Phạm Đ́nh Hổ (tức Chiêu Hổ, 1768-1839).

Bà là em cùng cha với Hồ Sĩ Đống (1738-1786), đậu Hoàng Giáp, làm quan đến Hành Tham Tụng, tước Quận Công, cùng Bùi Huy Bích đứng đầu phủ chúa Trịnh Sâm, Trịnh Khải.

Các bài thơ Nôm của bà (và được gán cho là của bà) được chép trong Xuân Hương Thi Tập. Ngoài ra bà c̣n một tập thơ chữ Hán: Lưu Hương Kư.

Thơ văn bà đầy vẻ mai mỉa, nghịch ngợm, táo bạo, nhưng chứa chan t́nh cảm lăng mạn, thoát ly hẳn với những lễ giáo phong kiến thời bấy giờ.





Thiếu Nữ Ngủ Ngày

Muà hè hây hẩy gió nồm đông,
Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng.
Lược trúc chải cài trên mái tóc,
Yếm đào trễ xuống dưới nương long.
Đôi g̣ Bồng đảo sương c̣n ngậm,
Một lạch Đào nguyên suối chửa thông.
Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt,
Đi th́ cũng dở, ở không xong.

Đèo Ba Dội

Một đèo, một đèo, lại một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
Cửa son đỏ loét tùm hum nóc,
Ḥn đá xanh ŕ lún phún rêu.
Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc,
Đầm đ́a lá liễu giọt sương reo.
Hiền nhân quân tử ai là chẳng ?
Mỏi gối chồn chân vẫn muốn trèo.

Động Hương Tích

Bày đặt ḱa ai khéo khéo pḥm,
Nứt ra một lỗ hỏm ḥm hom.
Người quen cơi Phật chen chân xọc,
Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt ḍm.
Giọt nước hữu t́nh rơi thánh thót
Con thuyền vô trạo cúi lom khom
Lâm tuyền quyến cả phồn hoa lại,
Rơ khéo trời già đến dở dom.

Kẽm Trống

Hai bên th́ núi giữa th́ sông
Có phải đây là Kẽm Trống không ?
Gió giật sườn non khua lắc cắc,
Sóng dồn mặt nước vỗ long bong.
Ở trong hang núi c̣n hơi hẹp,
Ra khỏi đầu non đă rộng thùng
Qua cửa, ḿnh ơi nên ngắm lại
Nào ai có biết nỗi bưng bồng.

Hang Cắc Cớ
Trời đất sinh ra đá một cḥm
Nứt ra đôi mảnh hỏm ḥm hom
Kẽ hầm rêu mốc trơ toen hoẻn,
Luồng gió thông gieo vỗ phập pḥm.
Giọt nước hữu t́nh rơi lơm bơm,
Con đường vô ngạn tối om om.
Khen ai đẽo đá tài xuyên tạc,
Khéo hớ hênh ra lắm kẻ ḍm !

Cái Quạt

Một lỗ sâu sâu mấy cũng vừa,
Duyên em dính dáng tự bao giờ.
Bành ra ba góc da c̣n thiếu,
Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa,
Mát mặt anh hùng khi tắt gió,
Che đầu quân tử lúc sa mưa.
Nâng niu ướm hỏi người trong trướng,
Ph́ phạch trong ḷng đă sướng chưa ?

Vịnh Cái Quạt

Mười bảy hay là mười tám đây,
Cho ta yêu dấu chẳng rời tay.
Mỏng dày từng ấy, chành ba góc,
Rộng hẹp dường nào, cắm một cay.
Càng nóng bao nhiêu càng mát nấy,
Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày.
Hồng hồng má phấn duyên v́ cậy,
Chúa dấu vua yêu một cái này.

Không Chồng Mà Chửa

Cả nể cho nên sự dở dang,
Nỗi niềm chàng có biết chăng chàng.
Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc, (1)
Phận liễu sao đà nẩy nét ngang. (2)
Cái nghĩa trăm năm chàng nhớ chửa ?
Mảnh t́nh một khối thiếp xin mang.
Quản bao miệng thế lời chênh lệch,
Không có, nhưng mà có, mới ngoan.

(1) Chữ «thiên» 天 (trời), viết nhô nét phẩy lên thành chữ «phu» 夫 (chồng).

(2) Chữ «liễu» 了 (ư nói con gái) thêm nét ngang thành chữ «tử» 子 (con).

Đánh Đu

Bốn cột khen ai khéo khéo trồng !
Người th́ lên đánh kẻ ngồi trông
Trai du gối hạc khom khom cật
Gái uốn lưng ong ngửa ngửa ḷng
Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới
Hai hàng chân ngọc duỗi song song.
Chơi xuân đă biết xuân chăng tá ?
Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không.

Thân Phận Đàn Bà

Hỡi chị em ơi có biết không ?
Một bên con khóc một bên chồng.
Bố cu lỏm ngỏm ḅ trên bụng,
Thằng bé hu hơ khóc dưới hông.
Tất cả những là thu với vén,
Vội vàng nào những bống cùng bông.
Chồng con cái nợ là như thế,
Hỡi chị em ơi có biết không ?

Giếng Nước

Ngơ ngang thăm thẳm tới nhà ông
Giếng tốt thanh thơi, giếng lạ lùng.
Cầu trắng phau phau đôi ván ghép,
Nước trong leo lẻo một ḍng thông.
Cỏ gà lún phún leo quanh mép,
Cá diếc le te lách giữa ḍng.
Giếng ấy thanh tân ai chẳng biết,
Đố ai dám thả nạ ḍng ḍng.

Lấy Chồng Chung

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung.
Năm th́ mười họa hay chăng chớ,
Một tháng đôi lần có cũng không.
Cố đấm ăn xôi, xôi lại hẩm,
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Thân này ví biết đường này nhỉ,
Thà trước thôi đành ở vậy xong.

Sư Bị Ong Châm

Nào nón tu lờ nào mũ thâm
Đi đâu không đội để ong châm ?
Đầu sư há phải... "ǵ" bà cốt,
Bá ngọ con ong bé cái nhầm.

Sư Hoang Dâm
Cái kiếp tu hành nặng đá đeo
Vị ǵ một chút tẻo tèo teo
Thuyền từ cũng muốn về Tây Trúc
Trái gió cho nên phải lộn lèo.

Sư Hổ Mang
Chẳng phải Ngô mà chẳng phải ta
Đầu th́ trọc lốc, áo không tà.
Oản dâng trước mắt dăm ba phẩm,
Vải nấp sau lưng sáu bảy bà.
Khi cảnh, khi tiu, khi chũm chọc,
Giọng h́, giọng hỉ, giọng hi ha.
Từ lâu có lẽ lên sư cụ
Ngất nghểu toà sen nọ đó mà.

Dệt Cưởi

Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau
Con c̣ mấp máy suốt đêm thâu
Hai chân đạp xuống năng năng nhắc,
Một suốt đâm ngang thích thích mau.
Rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả,
Ngắn dài khuôn khổ cũng như nhau.
Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ,
Chờ đến ba thu mới dăi màu.

Mắng Học Tṛ Dốt I
Khéo léo đi đâu lũ ngẩn ngơ ?
Lại đây cho chị dạy làm thơ.
Ong non ngứa nọc châm hoa rữa,
Dê cỏn buồn sừng húc giậu thưa.

Mắng Học Tṛ Dốt II
Dắt díu đưa nhau đến cửa chiền
Cũng đ̣i học nói, nói không nên,
Ai về nhắn bảo phường ḷi tói,
Muốn sống đem vôi quét trả đền.

Khóc Tổng Cóc
Chàng Cóc ơi ! Chàng cóc ơi !
Thiếp bén duyên chàng có thế thôi
Ṇng nọc đứt đuôi từ đây nhé,
Ngh́n vàng khôn chuộc dấu bôi vôi.

Khóc Ông Phủ Vĩnh Tường
Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ôi !
Cái nợ ba sinh đă trả rồi,
Chôn chặt văn chương ba thước đất,
Tung hê hồ thỉ bốn phương trời.
Cán cân tạo hóa rơi đâu mất,
Miệng túi càn khôn khép lại rồi
Hăm bảy tháng trời đà mấy chốc,
Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ôi !

Quả Mít
Thân em như quả mít trên cây,
Da nó sù ś, múi nó dày.
Quân tử có yêu th́ đóng cọc,
Xin đừng mân mó nhựa ra tay.

Con Ốc Nhồi
Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi.
Quân tử có thương th́ bóc yếm
Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi.

Bánh Trôi Nước
Thân em vừa trắng lại vừa tṛn,
Bảy nổi ba ch́m với nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Mà em vẫn giữ tấm ḷng son.

Mời Trầu
Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi.
Nầy của Xuân Hương mới quệt rồi.
Có phải duyên nhau th́ thắm lại,
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.

Đề Đền Sầm Nghi Đống

Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo,
Ḱa đền Thái Thú đứng cheo leo.
Ví đây đổi phận làm trai được,
Th́ sự anh hùng há bấy nhiêu.

Cảm cựu kiêm tŕnh Cần chánh học sĩ Nguyễn hầu

Hầu Nghi Xuân Tiên Điền nhân

Dặm khách muôn ngh́n nỗi nhớ nhung,
Mượn ai tới đấy gửi cho cùng.
Chữ t́nh chốc đă ba năm vẹn,
Giấc mộng rồi ra nửa khắc không.
Xe ngựa trộm mừng duyên tấp nập,
Phấn son càng tủi phận long đong.
Biết c̣n mảy chút sương siu (1) mấy
Lầu nguyệt năm canh chiếc bóng chong.

(1) sương siu: vấn vương

Trách Chiêu Hổ I
Anh đồ tỉnh, anh đồ say,
Sao anh ghẹo nguyệt giữa ban ngày ?
Này này chị bảo cho mà biết,
Chốn ấy hang hùm chớ mó tay !

Trách Chiêu Hổ II
Sao nói rằng năm lại có ba ?
Trách người quân tử hẹn sai ra.
Bao giờ thong thả lên chơi nguyệt,
Nhớ hái cho xin nắm lá đa.

Trách Chiêu Hổ III
Những bấy lâu nay luống nhắn nhe,
Nhắn nhe toan những sự gùn ghè.
Gùn ghè nhưng vẫn c̣n chưa dám,
Chưa dám cho nên phải rụt rè.
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước
Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia
Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia :

_ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ?
Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng
Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
Posted Image
Offline Profile Quote Post Goto Top
 
« Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic »
Add Reply

Theme designed by Lighty of Outline. Theme coded by Pando of GForce and ZNR.