| Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit. You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free. Join our community! If you're already a member please log in to your account to access all of our features: |
| Hoàng Cầm; Nhà thơ Kinh Bắc,nhà thơ Quê Việt | |
|---|---|
| Tweet Topic Started: Jul 28 2006, 09:52 AM (1,009 Views) | |
| kimcuongbien | Jul 28 2006, 09:52 AM Post #1 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Hoàng Cầm dường như chỉ sinh ra để làm thi sĩ, mơ mộng từ ngày "để chỏm", nay tuổi bát thập ốm yếu nhiều, vẫn chỉ nghĩ đến người thơ và những câu thơ, chỉ nói chuyện thơ và đêm nảo đêm nào cũng sẵn kề bên gối cây bút, xấp giấy trắng... Ông là nhà thơ có thần cảm. Không ai ngoài ông nh́n được Sông Đuống nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ, cái câu thơ ám ảnh tất cả mọi người, đến nỗi sau này, GS Phan Ngọc đă làm một cuộc đạp xe mấy chục cây số bên hữu ngạn sông Đuống và thừa nhận với tác giả là Sông Đuống nằm nghiêng thật. Đó cũng chính là cảm giác của nhiều Việt kiều khi về nước, nh́n xuống sông Đuống từ trên máy bay. Và nếu như về địa lư, sông Đuống có không nằm nghiêng đi chăng nữa, th́ trong kư ức về kháng chiến chống Pháp, trong tâm cảm của chúng ta không bao giờ mất đi con sông Đuống nghiêng nghiêng ấy. Nó cũng giống như lá diêu bông, cổ bồng thi, những Cầu Bà Sấm, Bến Cô Mưa... Sáng tạo ra một sự vật mới, thi sĩ đă làm công việc của tạo hóa. Nhưng những sáng tạo, cái thần cảm của Hoàng Cầm không phải không thể giải thích, miễn là lần theo được những liên tưởng xa mạnh của ông, những liên tưởng có thể có được bằng vốn sống, vốn văn hóa dân tộc đậm đà và cả những ánh hồng xa ngái như chính tác giả tựa cho thơ ḿnh: Ta con chim cu về gù rặng tre Đưa nắng ấu thơ về sân đất trắng Đưa mây lành những phương trời lạ Về tụ nóc cây rơm... Nhưng “tuần du” với Hoàng Cầm trong "bốn tám dáng thơ đi tám nhịp" khi về Kinh Bắc không phải là điều dễ dàng. Thơ Hoàng Cầm không ít những u huyền. Dẫu vậy, trong cơi u huyền ấy vẫn có một người quê, một vùng quê hiền lành, chất phác thân thuộc với tất cả mọi người. Cúi lạy mẹ con trở về Kinh Bắc Chiều xưa giẻ quạt voi lồng Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông. Cả đời ḿnh, Hoàng Cầm nhiều t́m ṭi, nhiều những tia chớp dọc ngang rạch giữa thơ ḿnh, nhưng những câu thơ bừng sáng mỹ cảm trong sự giản dị hồn quê vẫn là những câu thơ hay nhất: Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong Hồn dân tộc sáng bừng trên giấy điệp ... Cô hàng xén răng đen Cười như mùa thu tỏa nắng Và rồi từ con "Ch́a vôi quệt gió hững hờ" đến thậm chí "váy Đ́nh Bảng buông chùng cửa vơng" đều hằn sâu vào trí nhớ, nhẹ bước vào mùa hương cổ điển. Thơ của Hoàng Cầm là thơ của một người tự dịch chuyển ḿnh ra thật xa để mà nhớ nước. Đó là điều làm nên cái "là một, là riêng là thứ nhất" của ông. Hoàng Cầm, tên thật là Bùi Tằng Việt ra đời ở thôn Phúc Tằng, huyện Việt Yên (Hà Bắc) quê cha là làng tranh Đông Hồ, quê mẹ là làng Bịu nơi sinh ra người con gái tài sắc bậc nhất Trần Thị Tần, thân mẫu của thi hào Nguyễn Du xưa. Ông sống tuổi nhỏ giữa một vùng quê văn vật nhất nước, giữa rực rỡ hội - hè "có thi nhau giật giải pháo toàn hồng"... Rồi kháng chiến, ông thành người Vệ quốc. Ông biền biệt xa quê từ thuở ấy. Ai sống được cũng phải nương níu, tin yêu vào một điều tốt đẹp nào đó. Cái mà Hoàng Cầm nương níu chính là vùng quê yêu dấu của ông. Có người càng đi sâu vào cái tôi th́ càng trở nên nhỏ bé và xa lạ với mọi người. C̣n Hoàng Cầm càng miên man trong kư ức, càng đi sâu vào cái tôi, th́ thế giới Kinh Bắc của ông càng được mở rộng: Từ cánh chuồn chuồn khiêng nắng, đám cưới chuột tưng bừng rộn ră, các hội thi ăn mía thổi cơm, thi đánh đu, hát đúm, Hội Gióng, Hội Vân Hà đến trai đời Trần, gái Hậu Lê, Mưa Thuận Thành, nước sông Thương...; nơi lịch sử quấn vào huyền sử, kư ức cồn cào trong mộng ảo. Kinh Bắc trong thơ Hoàng Cầm do đó mở về không gian, về thời gian. Thế giới mà ông vẽ ra chính là đời sống dân tộc, dường thân thuộc lắm lại đă dường tít tắp; vừa phía sau lại có thể t́m về nơi phía trước; vừa là cái đă từng có vừa là cái chưa từng có nhưng đều chân thật, rung động đến lạ lùng. Hoàng Cầm xa quê từ nhỏ. V́ vậy, kư ức về nông thôn là kư ức của một đứa trẻ. Và chính cái thơ dại đó làm nên sức hấp dẫn lớn của thơ ông: Ta con bê vàng lạc dáng chiều xanh Đi măi t́m sim chẳng chín Ta lên đồi thông nằm miếu Hai Cô Gặm cỏ mưa phùn (Về với ta) Cỗ bài tam cúc mép cong cong Rút trộm rơm nhà đi trải ổ Chị gọi đôi cây Trầu cay má đỏ Kết xe hồng đưa chị đến quê em. Tuy nhiên, là con nhà thi thư, vốn ḍng khoa bảng, có tây học lại nhuần nhị văn hóa dân gian; sự kết hợp học vấn; sự kết hợp giữa hiện thực con người và sinh hoạt Kinh Bắc cùng những liên tưởng thăm thẳm đầy bất ngờ trong cái t́nh cảm gần như mê đắm mới làm nên những bài thơ tuyệt diệu như Bên kia sông Đuống, Chùa Hương, Về với ta, Lá diêu bông, Quả vườn ổi, Cây tam cúc... Tôi cũng đặc biệt thích Mưa Thuận Thành: Nhớ mưa Thuận Thành Long lanh mắt ướt Là mưa ái phi Tơ tằm óng chuốt Ngón tay trắng nuột Nâng bồng Thiên Thai Chiều khô lá ngải Mưa gái thương chồng Ướt đầm nắng quái Sang đ̣ cạn sông. Có lẽ v́ sự mê đắm ấy mà từ những ngày đầu đời, các chuyện kể, sách sử và cuộc sống đă ùa vào chật đầy tâm hồn thi sĩ. Thế nào là thực, thế nào là ảo? Cả những chặng đời dài sau này, những ǵ mắt thấy tai nghe đối với ông dường như là ảo, là không quan trọng nữa. Hoặc nó chỉ là những gợi nhớ để ông trở về sống với tiềm thức của ḿnh. Lâu đài thơ kỳ ảo của Hoàng Cầm đẹp trong sóng mắt sông Cầu, sông Đuống, trong mây ráng Thiên Thai. Những tên làng, tên hội, tên người có thật của vùng Kinh Bắc và cả những cái tên ông tạo ra đều sâu lắng hồn quê Việt. Hoàng Cầm kể rằng, phần lớn những bài thơ của ông, thường được nghe tiếng của một ai đó đọc cho trong đêm, bài th́ vài câu, có bài trọn vẹn như Lá diêu bông. Tôi cho rằng đấy chỉ là tiếng của tiềm thức. Mà cho dù ǵ đi chăng nữa th́ "cái ảo" trong thơ Hoàng Cầm vẫn là cái thật, cái xây đắp nên tâm hồn bạn đọc, làm giàu có, phong phú thêm đôi nét bản sắc văn hóa Việt Nam. Và tiềm thức Hoàng Cầm phải chăng là tiềm thức của một người đi giữa hai bờ luyến nhớ: Một bên là người con gái ông yêu hoặc cụ thể như chị Vinh (nhân vật của Lá diêu bông) hoặc là người con gái quan họ yếm sồi căng, váy Đ́nh Bảng buông chùng cửa vơng xưa; một bên là toàn bộ cuộc sống êm đềm, đầy ắp thương yêu và rực rỡ hội hè của vùng quê thuần Việt, tiêu biểu Việt. Thật ra, cái t́nh yêu kia dù đắm đuối, dường như chưa một lần Hoàng Cầm đạt tới, nên nó cứ ám ảnh, cứ tiếc nuối và rạo rực trong thơ. Và bởi thế mỗi bài thơ, mỗi cảnh vật đều phảng phất một bóng h́nh con gái từ: Chùa Phật Tích ruỗi trong màn lụa bạch Tượng Quan Âm má ửng bồ quân Chuông chiều cởi yếm Chuông sớm đội khăn Câu kinh tê tê mười ngón tay măng (Đêm Thủy) từ Thuyền ngự đè sen chồm sóng rượu (Hội vật) đến Liếu điếu vỗ hoa xoan lả tả Lụa sồng nén nghẹn búp thanh xuân (Đêm Thủy) dường như làm cho cái ǵ xa trở nên gần, khô trở nên mát và dồi dào sinh khí nhưng không phải không có lúc quá đà, thô tháp. Nhiều khi chỉ chạm đến cái t́nh, cái trong khiết của hồn lại da diết: Từ thuở ấy Em cầm chiếc lá Đi đầu non cuối bể Gió quê vi vút gọi Diêu bông hời... ... ới Diêu bông...! Đi vào thế giới thơ Hoàng Cầm là đi vào thế giới của sự tưởng niệm, thế giới thấp thoáng sau màn lụa bạch. V́ vậy, sự tự cảm của mỗi người mới là điều quan trọng. Và thành công của ông là ở chỗ đó chăng: thu hút được mọi người, mọi phái vào vũ trụ của ḿnh. NGUYỄN SĨ ĐẠI Tin bài liên quan * Nhà thơ Hoàng Cầm: Người “chép” thơ của cơi vô h́nh |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| kimcuongbien | Jul 28 2006, 09:53 AM Post #2 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Ông Hoàng thơ t́nh tuổi Tuất Hoàng Cầm với con gái Kiều Loan bên sông Đuống TP - Trong tập “99 t́nh khúc”, Hoàng Cầm đă dành trọn một trang để “Tâm hương” và “Dâng” đến 13 “Nàng” mà ông cho rằng đó là “những hồn người đă gợi ra nhịp điệu, âm thanh và đường nét sắc màu trong 99 t́nh khúc”. Trong 13 “Nàng”, có 9 nàng đă hiện diện bằng tên rơ ràng nhưng có tên rơ ràng ấy vẫn chưa phải tên thật của giai nhân bởi những “bí mật khó nói” của chuyện t́nh. Cũng v́ những “bí mật khó nói” ấy mà có 4 “Nàng” chỉ được ông để hiện diện bằng tên viết tắt. Ông đề là “Dâng”. Chị Vinh - Kể từ 1934 Chị Nghĩa - Kể từ 1936 Phương Tuyết - Kể từ 1940 Chị Bắc - Kể từ 1942 Tuyết Khanh - Kể từ 1946 Minh Xuân - Kể từ 1950 Lê Hoàng Yến - Kể từ 1955 Vương Thanh Yến - Kể từ 1967 Phương Dung - Kể từ 1976 Ph.Q - Kể từ 1990 B.Ng - Kể từ 1991 H.Ph - Kể từ 1992 Đ.Đ - Kể từ 1993 13 “Nàng” này đă chia thơ t́nh Hoàng Cầm ra làm 4 thời: Thời I – Chị và em Thời II – Em và anh Thời III – Xưa và nay Thời IV – Có và không Trong 13 “Nàng”, có “Nàng” đă bước vào cơi vĩnh hằng, có “Nàng” đang c̣n thầm thương trộm nhớ “Chàng” trên dương thế. Nhưng chắc chắn thơ t́nh Hoàng Cầm làm tặng các “Nàng” sẽ đi vào cơi bất tử trong nền thơ hiện đại Việt Nam. Có hai “Nàng” đă là vợ của “Chàng”. Tuyết Khanh th́ sinh hạ cho chàng một ái nữ Kiều Loan bằng xương bằng thịt để kỷ niệm ngày “Chàng” và “Nàng” cùng tập “Kiều Loan” vở kịch thơ mà chính “Nàng” thủ vai Kiều Loan. Vũ Hoàng Chương c̣n đem ḷng yêu nàng để diễn ra một cuộc t́nh tay ba có một không hai trong lịch sử kịch thơ Việt Nam. Lê Hoàng Yến th́ sinh hạ hai cậu con trai hiện đang phụng dưỡng “Chàng” ở căn nhà số 43 Lư Quốc Sư - Hà Nội. Người vợ đầu tiên của Hoàng Cầm là bà Hoàng Thị Hoàn. Bà Hoàn thành bà Hoàng Cầm là do yêu cầu của gia đ́nh Hoàng Cầm. Bởi vậy, bà chỉ sinh hạ cho Hoàng Cầm một trai, một gái. Con trai đầu của Hoàng Cầm là nhà báo Hoàng Kỳ. Thứ nữ là nghệ sĩ kịch Hoàng Yến tài sắc vẹn toàn nhưng bạc mệnh đă sớm ĺa đời. Bà Hoàn chỉ sinh con cho Hoàng Cầm mà không sinh thơ cho Hoàng Cầm như bà Tuyết Khanh và bà Lê Hoàng Yến. Có điều khi là vợ Hoàng Cầm, bà Hoàn vẫn c̣n là một thiếu nữ. C̣n bà Tuyết Khanh và bà Lê Hoàng Yến khi là vợ Hoàng Cầm th́ đă là thiếu phụ. Bà Tuyết Khanh hiện đang ở Mỹ cùng con gái Kiều Loan. C̣n bà Lê Hoàng Yến th́ đă mất sau khi Hoàng Cầm không bị tạm giữ ít lâu. Trong 3 người vợ bà Lê Hoàng Yến cùng chồng chịu đựng bao thăng trầm suốt ba mươi năm có lẻ (từ 1955 cho đến khi bà mất năm 1985) và là người dinh dưỡng nguồn thơ cho Hoàng Cầm mà trong đó có “Về Kinh Bắc” bất hủ. Chuyện t́nh của Hoàng Cầm chắc dài khôn xiết và sẽ rất ly kỳ khi nghe chính ông kể. Nó tạo nên thế giới thơ t́nh của Hoàng Cầm vừa riêng biệt, vừa độc đáo. Sau cái thời “Chị và em” với chị Vinh “Diêu bông” và chị Nghĩa “tam cúc”, tuy đă lấy vợ nhưng do đang học ở Hà Nội, cậu học tṛ tú tài Hoàng Cầm vẫn có một mối t́nh với cô gái nhảy Phương Tuyết. “Nàng” đă từng nuôi dưỡng chàng đèn sách suốt nửa năm ṛng. Có vẻ như “Cột đèn phố Zét hẹn duyên Tê” trong bài “Bênh” th́ phải. Nhân vật “chị Bắc” vừa gây ra nhiều dư luận cũng là một bóng dáng “Kiều Loan” ở Bắc Giang. Đến “Kiều Loan” ở Hà Nội – bà Tuyết Khanh – th́ cuộc đời Hoàng Cầm bắt đầu “bẻ ghi” sang một đường ray khác. Khi ấy, bà Hoàn đă mất, c̣n Hoàng Cầm và bà Tuyết Khanh th́ tham gia văn công quân đội. Nhờ có bà Tuyết Khanh mà Hoàng Cầm đă có thời cơ về “Bên kia sông Đuống” hào sảng rất trữ t́nh: “Em ơi! Buồn làm chi – Anh đưa em về sông Đuống – Ngày xưa cát trắng phẳng ĺ”. Sinh hạ được Kiều Loan, bà Tuyết Khanh phải bế con về Hải Pḥng để nuôi dưỡng và chờ ngày thắng lợi đón chồng trở về. Nhưng sức chịu đựng của người đàn bà cũng chỉ có hạn. Sau mấy năm, trước một cảnh ngộ éo le, bà đă đành bước nữa rồi cùng con riêng và chồng vào Nam hồi 1954. Ở lại chiến khu đến năm 1950, Hoàng Cầm đă gặp một thiếu nữ tài sắc tên là Minh Xuân. Khi ấy, Minh Xuân đang ở trong một hoàn cảnh trớ trêu, bà bị ép lấy một cán bộ chỉ huy hơi “xấu trai” một tư. Bà không chịu. Cảm thương t́nh cảnh đó, song chiến dịch biên giới đă khiến họ lạc nhau. Măi sau, khi Hoàng Cầm gặp một người bạn th́ mới được nghe câu chuyện tang thương về giai nhân bạc mệnh này. Không có Hoàng Cầm ở bên, “Nàng” vẫn tiếp tục bị ép cho tới khi không chịu nổi. “Nàng” đành trẫm ḿnh xuống ḍng suối. Thi hài “Nàng” đă bị nước cuốn đi cách nơi quyên sinh tới gần chục cây số. Ḥa b́nh lập lại ít lâu, Hoàng Cầm trở thành người đàn ông có ba con mà lại không có… vợ. Mối t́nh của ông với bà Lê Hoàng Yến cũng là một giai thoại lăng mạn. Cả hai đă có những đứa con riêng của ḿnh. T́nh yêu đă đưa họ đến với nhau, xây nên một tổ ấm, để rồi sinh ra những đứa con của… chúng ta. Cái tổ ấm ấy quan trọng biết bao với Hoàng Cầm trước những thực tế khắc nghiệt mà ông đang phải chịu đựng. Hoàng Cầm sống rất thật trong mơ mộng và yêu cũng rất thật trong mộng mơ. Ông rất tâm đắc câu thơ trong bài “Ghi ở Kinh Bắc” tôi dành tặng ông: “Những mối t́nh suốt đời luống cuống”. Yêu dại khờ, nồng nhiệt, cuống quít như Hoàng Cầm quả là cực hiếm. Có như vậy mới có một Hoàng Cầm - ông hoàng thơ t́nh. Cứ đọc “99 t́nh khúc” là thấy đủ những sắc độ ái ân của Hoàng Cầm. C̣n muốn biết chi tiết những cuộc t́nh đó, có lẽ phải đọc hồi kư Hoàng Cầm mới thấy đủ. Hồi Tết Nhâm Ngọ 2002, Hoàng Cầm bước vào tuổi “bát tuần”. Ông ngỏ ư với tôi rằng có một câu đối toàn vần “đ” nói về thân phận ông mà lâu nay, chưa có ai đối cho đúng với ư mà ông đă giăi bày: “Đủng đỉnh đường đèo đi đến đỉnh - Đă đành đơn độc đá đừng đeo”. Mừng ông vào tuổi “bát tuần” và nhớ ra ông sinh năm 1922 là Năm Nhâm Tuất mang mệnh Dương Đại Hải Thủy, đúng giao thừa, tôi đă gọi dây nói đối câu đối trên mừng thọ ông: “Băng băng biển biếc bước bên băng - B́ bơm bọt bèo b́m bám bíu”. Ông hoàng thơ t́nh cười vang trong máy. (Nguyễn Thụy Kha) |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| kimcuongbien | Jul 28 2006, 09:55 AM Post #3 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Hoàng Cầm: 'Trời bắt tội tôi yêu sớm' Nhà thơ Hoàng Cầm. Cậu bé ngày nào mải miết đi t́m lá diêu bông v́ trót thương thầm nhớ trộm người chị xứ Kinh Bắc, giờ đă thành ông lăo tuổi 84. Dấu ấn thời gian đổ cả vào mái tóc bạc trắng của ông để giữ lại vẹn nguyên đôi mắt tinh anh và một tâm hồn thi nhân rộng mở. Thi sĩ Hoàng Cầm tṛ chuyện với VnExpress. - Thưa ông, chàng trai trẻ Hoàng Cầm đă đến với những vần thơ t́nh như thế nào? - Tôi sớm viết thơ t́nh v́ trời "bắt tội" tôi yêu sớm. 8 tuổi đă biết say mê. Nàng thơ đầu tiên của tôi hơn tôi 8 tuổi. Ngày ấy, mẹ tôi bán hàng xén. Một lần từ tỉnh lỵ trọ học về thăm nhà, tôi nh́n thấy chị mua hàng ở chiếc quầy nhỏ. Trong ánh nắng chiều, chị hiện ra trước mắt tôi, đẹp rực rỡ như một thiên thần. Từ đó trái tim tôi lao đao, choáng ngợp v́ chị. Tôi hiểu đó là thứ t́nh cảm gái trai thật sự chứ không phải là t́nh chị em con trẻ. Trước, mỗi thứ bảy tôi mới về thăm nhà một lần th́ từ khi biết chị, cứ đều đặn đến thứ tư và thứ bảy là tôi mua vé tàu về quê. Rồi tôi lẽo đẽo đi theo chị, chỉ để ngắm thôi. Hai chị em cứ quyến luyến nhau như thế cho đến ngày chị đi lấy chồng. Chị tên là Vinh, là người con gái đă gợi hứng cho bài thơ Lá Diêu Bông của tôi. - Cuộc đời ông có khá nhiều "lá diêu bông" bay qua. Tại sao không có chuyện t́nh nào kéo dài? - Khi yêu nhau, ai chẳng muốn có một t́nh yêu bền vững. Tôi cũng muốn t́nh yêu của ḿnh được lâu dài chứ, nhưng hoàn cảnh và số phận vốn mang nhiều điều éo le, bất trắc. Khi một mối t́nh đi qua, cũng có nhớ, có tiếc thương, khổ đau... đủ cả. Nhưng số tôi vốn đào hoa, luôn luôn được sống trong trạng thái yêu và say mê. Thời gian dành để bâng khuâng và buồn đau quá ít. Bóng hồng này đi qua chưa lâu lại đă có bóng hồng khác tới. - Ngày xưa, ông thường tỏ t́nh như thế nào? - Ngày c̣n là cậu bé, say mê chị Vinh, tôi viết những vần thơ t́nh đầu tiên để mỗi dịp về quê lại dúi ngay vào tay chị. Những lần như thế, chị lại thận trọng đút vào túi áo. Tôi biết là chị Vinh hiểu rơ t́nh cảm của tôi. C̣n những mối t́nh về sau là do các bà ngỏ lời trước. Cũng có những lúc v́ nguyên nhân này nọ tôi phải từ chối nhưng thường th́ họ cứ tỏ t́nh là tôi đồng ư luôn. - Trong cuộc đời ḿnh, mối t́nh nào khiến ông phải hối tiếc, ân hận? - Đấy là chuyện t́nh với cô Ninh. Mối t́nh này ập đến khi tôi đă có vợ con đề huề. Nhưng cuộc hôn nhân đầu tiên không xuất phát từ t́nh yêu mà do mẹ thày sắp đặt và ấn định ngày cưới từ khi 17 tuổi. Ninh là một người xinh đẹp, sắc sảo, con gái của một gia đ́nh địa chủ giàu có, chúng tôi đă quen biết nhau từ trước. Nhưng đến năm 1942, trong những ngày về Tiên Du (Bắc Ninh) với ư định nhờ Ninh đóng vai Kiều Loan, tôi mới thực sự mê cô ấy. Sau 3-4 chuyến đi đi về về giữa Hà Nội và Bắc Ninh, tôi đă chinh phục được cô Ninh. Ngày đó Ninh đẹp, thông minh, có nhiều gia đ́nh thanh thế giàu có dạm hỏi. Nhưng mà Ninh từ chối hết để nhận lời tôi. Bởi v́ tôi ngâm thơ rất hay, nhất là những đoạn trong kịch thơ Kiều Loan. Tôi c̣n đẹp trai nữa, nhất là khi diện complet, đi giày tây vào th́ trông oách lắm. Từ đó, thỉnh thoảng tôi lại lặn lội từ Hà Nội về Bắc Ninh thăm Ninh. Ban ngày chúng tôi xuống làng chơi, c̣n ban đêm, nhất là những đêm trăng sáng th́ đi dạo với nhau, lăng mạn vô cùng. Nhưng con gái có th́, cũng đến lúc Ninh phải lấy chồng, mà không thể lấy một người đàn ông đă có vợ con như tôi. Năm 1944, cô ấy rủ tôi bỏ trốn vào Sài G̣n nếu c̣n muốn duy tŕ mối t́nh oái oăm này. Đó là những tháng ngày tôi phải đấu tranh với bản thân rất quyết liệt. Bỏ đi là hành động đúng theo tiếng gọi của trái tim nhưng con người ta đâu chỉ có một t́nh yêu, mà c̣n biết bao mối quan hệ ràng buộc. Tôi c̣n bố mẹ già, vợ và con thơ. Đó là chưa kể, cuối năm đó hàng triệu người Việt Nam đang lâm vào cảnh chết đói. Trong lúc cả đất nước đang phải chống chọi với cái chết, tôi đâu đành bỏ tất cả v́ hạnh phúc riêng tư. Chúng tôi chia tay nhau. Về sau cô ấy lấy chồng ở Hà Nội. Ông Trời cũng éo le. Trong những ngày tháng ăn ở với tôi, cô ấy không có mang. Nhưng khi lấy chồng, cô ấy đẻ một mạch 7-8 đứa con. Đến lần sinh nở cuối cùng th́ cô ấy bị băng huyết và chết khi mới gần 40 tuổi. Đó là một cuộc t́nh vừa gây thương tiếc, vừa ân hận dẫu rằng nếu có quay ngược thời gian, tôi cũng không thể làm cách nào khác được. Cuộc chia tay ấy là tất yếu, như định mệnh vậy. - Những mối t́nh thực trong cuộc đời ảnh hưởng thế nào đến thơ ca của ông? - Thơ tôi thường nảy sinh từ những mối t́nh có thật trong đời. Tôi liên miên sống trong t́nh yêu, có những mối t́nh trở nên ám ảnh, khiến cho những bài thơ của tôi bật ra một cách tự nhiên và kỳ lạ như từ trong vô thức. Cũng có những bài thơ tôi làm có ư thức hẳn hoi nhưng cũng bắt nguồn từ những tiếc nhớ, yêu thương rất đỗi thật ḷng dành cho một người phụ nữ nào đó. - "Nhớ mưa Thuận Thành/Long lanh mắt ướt/Là mưa ái phi/Tơ tằm óng chuốt/Ngón tay trắng nuột/Nâng bồng Thiên Thai..." (Mưa Thuận Thành). Đấy là những câu thơ rất giàu nhạc điệu, nghe như chính tiếng mưa rơi. Vậy theo ông, nhạc điệu có vai tṛ như thế nào trong thơ? - Nhạc điệu có vai tṛ rất quan trọng trong thơ tôi. Tôi học được điều này từ Verlaine (nhà thơ Pháp). Khi bàn về thơ, ông cho rằng: "Nhạc điệu trước hết". Tôi luôn chăm chút đến nhạc điệu trong những vần thơ của ḿnh. Và trong thơ tôi, nhạc điệu cũng vang lên một cách rất tự nhiên chứ không phải gượng ép, chắp nối. Nó như là thứ đă h́nh thành sẵn trong ḷng ḿnh. - Trong số các tập thơ của ḿnh, ông thích nhất tập nào? - Về Kinh Bắc. Tôi từng nói với các nhà phê b́nh là muốn nghiên cứu về thơ Hoàng Cầm, chỉ cần mỗi tập thơ đấy thôi cũng đủ. C̣n những thứ khác, có cũng tốt c̣n không th́ cũng không sao. Tất cả đặc điểm, tính chất và linh hồn thơ Hoàng Cầm nằm cả trong Về Kinh Bắc. - Ông nghĩ thế nào về thơ trẻ ngày nay? - Thú thật là bây giờ tôi ít đọc hơn. Phần v́ ốm đau, phải nằm một chỗ nên ít có cơ hội tiếp xúc thường xuyên với báo chí; phần v́ tôi cũng tránh đọc. Bởi tôi không đọc thơ một cách dửng dưng mà phải suy nghĩ nhiều nên rất mệt. Khi làm thơ về t́nh yêu, tôi không ngại bất cứ điều ǵ cả, kể cả việc đề cập đến tính dục. C̣n hiện tượng nhà thơ, nhà văn trẻ viết về sex dung tục như hiện nay th́ đó là những người không mang tâm hồn thi sĩ thực sự, có thể chỉ v́ họ muốn nổi tiếng bằng cách tạo nên một điều ǵ khác lạ. Nhiều khi gặp những câu thơ hay những câu văn "gợn", tôi thường bỏ đi mà không đọc tiếp nữa. - Ông có ấn tượng như thế nào với những nhà thơ cùng thời như Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Lưu Trọng Lư, Văn Cao...? - Thực ra, khi tôi mới vào nghề văn, những người như Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Lưu Trọng Lư... đă rất nổi tiếng. Tôi cũng thích làm bạn với họ lắm nhưng không dám v́ thấy ḿnh c̣n quá non nớt. Nói chung đối với những tác giả này, lúc bấy giờ tôi rất phục nhưng chỉ dám "kính nhi viễn chi". Văn Cao là bạn thân của tôi, nhưng thơ tôi và thơ ông khác nhau nhiều lắm. Tôi chú trọng đến nhạc điệu, trong khi Văn Cao không cần đến âm điệu, không cần đến vần. Thơ ông giàu ư tưởng, tư tưởng. Văn Cao là người thâm trầm, ít nói nhưng có rất nhiều tâm nguyện sâu xa. Một bài thơ mới của Hoàng Cầm Xanh xanh lại mùa ảo vọng Óng thơm dài mái tóc em Lênh đênh lại dềnh biển sóng Bốn phương mây trắng nỗi niềm Hễ nói đến quên lại nhớ Nhớ nhiều sao chỉ về đêm Giấc ngủ c̣n ǵ để thức Toàn thân bụi đỏ thoa mềm Ai vừa cười nụ bên thềm Vườn cũ bông hồng rạng sáng Vội vàng chi sập bóng đêm Mắt cô láng giềng lai láng Vâng th́ em lại lấy chồng Thế cũng vui đời đôi chút Dẫu đến nơi nào heo hút Mai đừng trở lại pḥng không Ta biết mai này mây trắng Thường bâng khuâng cơi chiều hoang Ni cô bỏ chùa Long Khám Về xin đi lại đoạn đường Vậy th́ đi hết đoạn trường Mới hiểu đâu là hạnh phúc Thế gian những ǵ không thực Thường vây hăm nẻo tâm linh Tôi biết em đi hy vọng Giữa rừng t́m một lá xanh. (Mồng 2 Tết) |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| kimcuongbien | Jul 28 2006, 09:57 AM Post #4 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Thơ Hoàng cầm Anh đi và em đi Anh đi về phía không em Em đi về phía dài thêm băo bùng Anh đi sắp đến vô cùng Em đi sắp đến cánh hồng đang rơi Bảy mươi đứng phía ngoẹn cười Tám mươi đứng khóc nẻo đời chưa khô Trăm năm nhào quyện hư vô Biết đâu em vẫn lửng lơ hát buồn. Xanh Xưa Thương em sóng cuốn mà quên Dọc đê toàn ớt chỉ thiên tía hồng Đôi ba năm kết một ṿng Ṿng cay xé lưỡi Mắt ṛng tuổi mưa Chợt nghe sông cạn bao giờ Đắng cay đứng sững mấy bờ nhân duyên Đáy bùn quẫy mạnh ngó sen Hỡi ơi sông Sở sông Tiền đó chăng? Sương mù đóng chắc giá băng Vùi trong trắng... Xóa vĩnh hằng thơ ngây Để em đau nỗi riêng này Chỉ thiên cứ mọc ngón tay nguyện thề Thôi em! Cỏ mịn chân đê Anh đưa em nhẹ gót về xanh xưa Chỉ tay xuống đất làm mưa Mát chân em khỏa lững lờ nguồn xuân Tan rồi hạt bụi ái ân Vướng mi em một đôi lần... phải không? (Gửi Ph.Q) Thương em Thương em rỡn sóng mà quên Dọc đê toàn ớt chỉ thiên tía hồng Đôi ba xuân khép một ṿng Trói người xé lưỡi, mắt ṛng tuổi mưa Chợt nghe sông cạn bao giờ Đắng cay đứng sững mấy bờ nhân duyên Đáy bùn quẫy mạnh ngó sen Hỡi ơi sông Sở, sông Tiền đó chăng ? Sương mù đóng chắc núi băng Vùi trinh bạch, xóa vĩnh hằng thơ ngây Để em đau nỗi riêng này Chỉ thiên cứ mọc ngón tay nguyện thề Thôi em, cỏ mịn chân đê Anh đưa em nhẹ gót về xanh xưa Chỉ tay xuống đất làm mưa Mát chân em khỏa lững lờ nguồn xuân Tan rồi hạt bụi ái ân Vướng mi em một đôi lần... phải không? Theo Đuổi Em ơi thử đếm mấy giêng hai Đêm hội Lim về đê quai rảo bước Đuổi tà lụa nhạt ánh trăng đầm thấm đường sương Ấy bởi thương em vườn khô bỏ ngỏ Gió vào ra bưởi trụi hồng thui Ấy bởi thương em mái nhà um cỏ Chim vào ra vách đứng cột ngồi Em về đồng chiêm đất rạn chân chim Em đi mưa ngâu nước ngập đồi chè Hồ nghe đêm hội ới a Lại xót mắt em mi trường khép bóng Ḷng tay êm mát rừng tơ xa Lại xót tay anh đêm trường ru vơng Rừng chân mây chưa động sấm quê nhà Chân em dài đi không biết mỏi Má em hồng lại nổi đồng mùa nước lụt mênh mông Lưng thon thon cắm sào em đợi Đào giếng sâu rồi Đừng lấp vội đầu xanh Lúng liếng ơi chớ động mành thưa Ch́a vôi quệt gió hững hờ Bờ ao sáo tắm bao giờ hở em. Giả Vờ Giả vờ chim chích lạc đường Loáng qua cửa sổ anh từng ngó đêm Giả vờ hỏi phố không tên Để không ai biết chờ em phố nào Giả vờ quên bẵng không chào Để không ai thấy ḿnh sao thẫn thờ Giả vờ chuyện gẫu vu vơ Như em anh chả bao giờ quen nhau Giả vờ dao chém không đau Cái hôm nổi băo găy cầu vào em Nước sông Thương Em vắt quả cam vàng đầu ngọn sông Thương Mắt tṛn cối xay Chẳng bao giờ ngủ trước sao mai Ngày Chị bảo Em quên Tranh tố nữ long hồ gián nhấm mất chân đi má đội tổ ṭ ṿ Cuốn chiếu xa rồi thơ thẩn vách chiêm bao Ngày Chị bảo Em quên Con bạc má lại về cành chanh thương Em hay giận Em chả biết Ngày Chị bảo Em quên Tắm sông Thương không mát Lên ngọn Kỳ Cùng vục nước rửa chân không mát Về đuôi mắt xưa nước suối Cam Lồ không mát Ngày Chị bảo Em quên Em tơ tưởng sao bắt Em đừng nhớ Tha cho Em Tha Em "Sông Thương nước chảy đôi ḍng..." Ngă Ba Sông Mắt em đi suốt ṿng thân phận Chỉ được quay về lúc lệ rơi. Hồn em thả hết nguồn thi tứ Chỉ được bừng lên lúc miệng cười. Thị ngă ba sông... Ba hướng thuyền. Hướng nào khôn, dại, hướng nào điên ? Liệu c̣n một hướng ta bơi đứng. Vót cánh mai vàng xập sóng đen. Vừa khi vuốt tóc nh́n chênh bến. Chợt thấy dài xanh ngất nước mây. Hoa khô xây bậc cho thềm ngọc. Một phím đàn đôi bốn cánh bay. Ngự đỉnh dài ánh nguyệt xuyên xanh. Đón chào nữ chúa khóc vô thanh. Hỏi thăm ai nấc rung hoàn vũ ? Ba ngă sông cùng đáp: chính anh ! (-- 1994 ) Tắm đêm Em gánh gạo về dinh phú hộ Nứt vai thành sẹo lá lan đao Em chở nứa sang bờ duyên phận Tay đóng bè chân xuôi thác ghềnh Tuổi đă rách vá ǵ cho kịp Da mỡ đông tuốt sẹo ngang thân Tung tóe dội gầu trăng nước giếng Mát lùa kẽ tóc C̣n bủn rủn sẹo ngang sẹo dọc Vắt áo nghe thầm tiếng vải kêu Ḍng dây vục măi đêm hồ tinh Ấp vú ḿnh trần con dế trũi Cành tre trải áo nép thân h́nh Phấn mùa trăng thoa mờ sẹo tuổi Ai ŕnh Em Ai ngó Em Chợt rùng ḿnh níu đêm đồng lơa Gai đâm xiên mười ngón ân t́nh Nhận Lỗi Dây diều ngh́n thước Anh đ̣i em bay đỉnh Thái Sơn Em không vượt quá ṿng định ước Anh buồn đau Anh giận hờn Anh gọi em tên phản bội Anh ơi! Nh́n lại dây chỉ rối Anh tặng em Vào nửa đêm nông nổi yếu mềm Gió ngoài cửa cười em ngây dại Vâng, em xin nhận lỗi Đă phũ phàng anh Em gắng xin đêm nay ngó lại Trăng bây giờ c̣n đúng của anh chăng? Tu Tôi về tu cơi ai đây Không ăn chay để nằm chay hết ḿnh Tôi đi quằn quại u minh Gửi đăng thơ cuối chương tŕnh đỏ hoe Tôi về nhặt lá đáy khe Ném lên cao... lặng ḿnh nghe... thật người Thật anh dáng chếch lưng trời Thật em dáng khóc dáng cười... thật mê Miền im thẳm thắm môi tê Hôn em cạn máu đi về tận không... Thi Đánh Đu Luồn tay ta ôm say Giấc bay lay đỉnh núi Tuột hàng khuy lơi yếm tóc buông mành Đùi chảy búp dài thon nhún vội Bàng hoàng tia chớp liệng nghiêng xanh |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| « Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic » |









2:16 AM Jul 12