| Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit. You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free. Join our community! If you're already a member please log in to your account to access all of our features: |
| Bùi Giáng- thi sĩ kỳ dị; Thơ là hạnh phúc | |
|---|---|
| Tweet Topic Started: Jul 26 2006, 11:38 PM (307 Views) | |
| kimcuongbien | Jul 26 2006, 11:38 PM Post #1 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Thơ là hạnh phúc Trở lại với giai đoạn Mưa nguồn, chàng thanh niên Bùi Giáng c̣n giữ niềm tin ở mùa xuân, ở trần thế trong thời gian, ở Màu xuân: Ngàn xuân rộng vô ngần trong bóng nguyệt, hay trong bài Bờ xuân tiếp theo: Mùa xuân bữa trước mùa xuân bữa sau, xuân bốn bên trong hiện tại vây hăm tấn công đời hạnh phúc lạnh như băng không làm sao nhúc nhích. (Mưa nguồn, tr.38-39) Mùa xuân, mùa xuân hiển hiện, lung linh ánh sáng, long lanh thinh sắc. Trong niềm hoan lạc của đất trời, con người an tâm vui hưởng, v́ tin ở sự tuần hoàn miên viễn, như tin vào một cánh én: Én đầu xuân tuyết đầu đông Rừng cô tịch ngóng nội đồng trổ hoa (Mưa nguồn, tr.62) Người ta thường nói: xuân về. Chữ về tin tưởng an lạc như Về Cố Quận. Xuân về với gió đông, xuân mang thương nhớ trở về (Nguyễn Bính). Chữ về gây cảm giác ấm cúng, thân thiết, tin cậy: Mùa xuân hẹn thu về em trở lại Ta nh́n nhau trong bóng nước mơ màng Nước chảy măi bởi v́ xuân trở lại Với ḍng trong em hẹn ở bên đường Ta sẽ đợi nghe đời em kể lại Thuở xưa kia... bờ nước ấy xưa kia Ta sẽ đợi nghe đời em nói măi Bên đời ai vạn đợi đă chia ĺa Mùa xuân hẹn thu về em trở lại Bên đời đi c̣n giữ măi hay không Gịng bất tuyệt xanh ngần xuân thơ dại Sầu hoang vu vĩnh hạ vọng non hồng. (Mưa nguồn, tr.61) Thơ là hạnh phúc của ngôn từ như trong Một ngày lễ hội, tên một bài thơ Holderlin được Heidegger b́nh minh. Hạnh phúc trong lời nói, của lời nói, dù nói để chẳng nói ǵ: thuở xưa kia... bờ nước ấy xưa kia. Câu thơ không mang lại một thông tin nào cả. Xưa kia làm ǵ ? Bờ nước ấy: ấy nào ? Nào ai biết. Chỉ biết là không gian và thời gian hạnh phúc. Hạnh phúc không cần nội dung. Hạnh phúc không cần lư do, không cần tự thức. Ngơ ban sơ, hạnh ngân dài, cổng xô c̣n vọng... Bùi Giáng mách ta thế, và có lần kể: Xưa kia tôi đă có lần Và bây giờ đă đôi phần tôi quên (Ca dao, Mưa nguồn, tr.143) Nhà thơ không cho biết đă có lần làm ǵ, nhớ ǵ và quên ǵ, nhưng chúng ta cảm rằng xưa kia ấy là hạnh phúc, ngay trong nhịp thơ tần ngần, ngập ngừng, lơ đăng. Hồ Dzếnh rất được Bùi Giáng yêu thích, đă thật thà hơn: Có lần tôi thấy tôi yêu Dáng cô thôn nữ khăn điều cuối thôn Xa rồi, nay đă lớn khôn Biết cô hàng xóm có c̣n nhớ nhau ? Chúng ta đối chiếu, sẽ thấy sự khác biệt giữa hai tác giả, và đặc sắc của thơ Bùi Giáng mà chúng tôi gọi là hạnh phúc của ngôn ngữ: Xin yêu măi và yêu nhau măi măi Trần gian ôi ! Cánh bướm cánh chuồn chuồn Hạnh phúc ấy là Xuân trần gian, ăm ắp trong thơ Bùi Giáng, thời điểm mưa nguồn trên mái tóc. Cùng với tinh thần đó, trước khi mất, ông đặt cái tên Thơ vô tận vui cho một tập di cảo sắp sửa được xuất bản. Tuy nhiên, niềm vui vô tận ở đây chỉ là một minh triết về cuộc sống. Từ đó không thể nói đời và thơ Bùi Giáng lúc nào cũng vui, dù theo lẽ buồn vui tương đối của sự đời. Vui ở đây hiểu theo nghĩa hiền triết Đông phương, như cá vui, bướm vui trong Nam Hoa kinh của Trang Tử. Nh́n dưới góc độ tư tưởng hiện sinh của phương Tây, th́ ngược lại, có thể nói đến "bi kịch". Từ 1948, Bùi Giáng có câu thơ sấm kư: Ngày Xuân xanh sơ ngộ để thiên thâu (Mưa nguồn, tr.57). Câu thơ quan trọng, mang mâu thuẫn, có tính cách biện chứng, giữa thiên thu và sơ ngộ. Một mặt, nó nằm trong mạch Vũ trụ ca của Huy Cận: Ḷng chim gieo sáng dệt vân sa Trên bước đường xuân trở lại nhà Mở sách chép rằng: vui một sáng Ngh́n năm c̣n măi tấm ḷng ta (Áo xuân, 1942) Mặt khác, nó báo hiệu cho chủ đề “chết từ sơ ngộ”, và Màu hoa trên ngàn sơ khai đă là Màu hoa cuối cùng: Lỡ từ lạc bước bước ra Chết từ sơ ngộ Màu Hoa Cuối Cùng (Chớp biển, tr.45) Bùi Giáng, rất sớm, đă linh cảm rằng ḿnh suốt đời đứng nguyên ở một tọa độ, xác định bởi một không gian Cố Quận và một thời điểm Nguyên Xuân: Rồi tôi lớn, đi vào đời chân bước Cỏ Mùa Xuân bị giẫm nát không hay Chợt có lúc hai chân dừng một lượt Người đi đâu ? Xưa chính ở chỗ này (Chỗ này, Mưa nguồn, tr.82) Có một mùa xuân nào, tuần hoàn trong trời đất, cùng với niềm vui nào đó. Nhưng có một hạnh phúc khác, màu xuân khác không bao giờ trở lại với nhân gian: Mưa nguồn cũ quá xa rồi một trận Ôi xuân xanh vĩnh biệt như thể nào (…) Người viết măi một màu xanh cho cỏ Người viết hoài một màu cỏ cho xuân… (Bài ca Quần Đảo, tr.22-23) Rồi suốt đời, khi sáng suốt, khi cuồng điên, qua hàng vạn trang sách, người thơ chỉ làm hoài làm hủy một bài thơ, vẽ cho ḿnh một chân dung duy nhất, như viết hoài một màu cỏ cho xuân. Xuân mười sáu suốt bến xuân ch́m tắt Một bài thơ gieo suốt tự bao giờ (Bài ca Quần Đảo, tr.11) Năm mười sáu tuổi đă xảy ra biến cố ǵ trong đời tác giả làm ch́m tắt mùa xuân ? Chúng ta không biết, chỉ biết là ông làm thơ từ tuổi ấy, khoảng 1942, tại Huế, theo lời ông kể ở đầu sách Lời Cố Quận. Xuân về xuân lại xuân đi Đi là đi biệt từ khi chưa về Hai câu thơ đơn giản. Ngớ ngẩn mà thâm sâu. Vớ vẩn mà thần sầu. Thâm sâu ở chỗ: lời nói tự hủy, tự lời bôi xóa lời. Câu thơ có nghĩa là: tôi vô nghĩa. Thần sầu ở chỗ: không mấy ai thấy cái chốn thâm sâu. Thơ Việt Nam nhiều câu hay. Nhưng hay kiểu Bùi Giáng, xưa nay có một. |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| « Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic » |








2:16 AM Jul 12