| Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit. You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free. Join our community! If you're already a member please log in to your account to access all of our features: |
| Bùi Giáng - thi sĩ kỳ dị; Đôi mắt lạc thần | |
|---|---|
| Tweet Topic Started: Jul 26 2006, 11:33 PM (352 Views) | |
| kimcuongbien | Jul 26 2006, 11:33 PM Post #1 |
![]()
Giải IV Hội Thi EVT 2007
|
Đôi mắt lạc thần Đọc bài viết rất hay của nhà văn Đặng Tiến (Paris) về Huy Cận, tôi dừng lại ở đoạn anh Đặng Tiến viết về Bùi Giáng ngợi ca thơ Huy Cận, và chợt nh́n năm sinh cùng năm mất của Bùi tiên sinh: 1926-1998. Vậy là Bùi Giáng sinh năm Bính Dần và mất năm Mậu Dần. Trọn trong ṿng Hổ. Một con hổ rất hiền nhưng vẫn là hổ chánh hiệu, không phải "hổ kiểng". Nhưng vẫn là hổ phải xa rừng, phải "ĺa xa cố quận". Nói đến hổ, tôi lại chợt nhớ, cái gây ấn tượng nhất cho tôi khi lần đầu (và cũng lần cuối) gặp Bùi Giáng chính là đôi mắt của ông, một đôi mắt lạc thần. Sau ngày Bùi Giáng mất, nhà thơ Nguyễn Đỗ có làm một cái phỏng vấn tôi qua điện thoại về Bùi Giáng, xin được trích một đoạn có liên quan đến đôi mắt kỳ lạ của Bùi tiên sinh: "Nguyễn Đỗ: Thưa anh, nhắm mắt lại, gương mặt nhà thơ Bùi Giáng như thế nào trong anh ? Thanh Thảo: Dù nhắm mắt hay mở mắt th́ tôi cũng chỉ h́nh dung một Bùi Giáng như người cơi khác về chơi cơi này. Chơi chán th́ đi, thế thôi. Cả gương mặt Bùi tiên sinh dồn vào đôi mắt: một đôi mắt lạc thần. Đó là đôi mắt luôn nh́n quá. Dù Bùi Giáng đọc thơ, nói cười, múa hát, th́ đôi mắt ấy vẫn im lặng. Nguyễn Đỗ: Người ta cho rằng: điên hay bất b́nh thường là một thuộc tố của thơ ca. C̣n anh ? Thanh Thảo: Tôi không biết. Nhưng tôi biết một điều: làm thơ là một quy tŕnh bất b́nh thường: đang nói năng b́nh thường th́ lại có người nói năng theo vần nhịp, bằng bằng trắc trắc... chẳng là bất b́nh thường ư ? C̣n điên? Ai mà chẳng có những cơn điên trong đời, kể cả những người không làm một câu thơ. Chỉ có khác, với những người làm thơ, những cơn điên lúc họ làm thơ là những cơn điên-tỉnh. Điên hoàn toàn cũng không có thơ, mà tỉnh hoàn toàn th́ dẫu có thơ, thơ ấy cũng... dở". Như thế, theo tôi, Bùi tiên sinh là người có nhiều "cơn điên" trong đời hơn chúng ta, những kẻ b́nh thường. Điều đó biểu hiện trong thơ ông, một giọng thơ khác thường, thậm chí lạ thường: "Gấu ôi điềm tĩnh đi ngang Cọp ôi dừng bước giữa hàng thơ hoa Đi về trong cơi người ta Trước là thi sĩ sau là đười ươi Trận sầu kết chặt cơn vui Tiền tŕnh vạn lư chôn vùi dấu chân" Bài thơ của Bùi tiên sinh có nhan đề Gấu ôi, một nhan đề rất... chơi, nhưng bài thơ th́ tuyệt vời sâu sắc và rất... hiện thực, nếu ta hiểu sâu hơn về thân phận nhà thơ, thân phận của thơ. Thi sĩ, theo Bùi Giáng, là vậy, khó thoát khỏi cái ṿng karma đi về giữa thi sĩ và đười ươi. Nhân đây cũng nói thêm, chữ đười ươi là chữ Trung Niên thi sĩ rất hay dùng, với ư hoàn toàn nghiêm túc chứ không mảy may cợt đùa, với ư ngợi ca chân thành chứ không một chút chua cay giễu cợt. Và nếu ai có điều kiện đếm thử (bằng máy tính) xem Bùi tiên sinh đă dùng trong các tác phẩm của ḿnh bao nhiêu chữ đười ươi, cũng như bao nhiêu chữ cố quận, có lẽ thống kê ấy sẽ góp phần giải mă được thơ Bùi Giáng, một giọng thơ đang chơi chơi đột nhiên thăm thẳm, những từ ngữ như bị hút vào lỗ đen, giống những ngôi sao bị lỗ đen hút tuột. "Ḷng đi trong cơi người ta/Ḷng đi đi mất đi là đi đi/", hai câu lục bát có đến 6 chữ đi trong tổng số 14 chữ mà khi đọc ta tự nhiên bị hút vào không hiểu v́ sao, không giải thích được. Thơ có lẽ là thế chăng ? Trở lại với cái duyên Huy Cận-Bùi Giáng mà nhà văn Đặng Tiến đă viết rất hay, ta mới biết, hóa ra chữ cố quận mà Bùi Giáng dùng như một bửu bối trong đời thơ của ḿnh, hai chữ ấy bắt đầu từ Huy Cận, chính xác là từ hai câu lục bát trong một bài thơ của Huy Cận viết khoảng năm 1942, bài thơ chưa một lần được in sách: "Tâm t́nh một nẻo quê chung,/Người về cố quận, muôn trùng ta đi". "Cố quận" là một từ Hán - Việt, nhưng có lẽ đă được Việt hóa hoàn toàn kể từ khi Huy Cận dùng trong thơ và được Bùi Giáng tô đậm lại trong suốt đời thơ của ḿnh như một giai điệu chủ. Trong trước tác Lời cố quận và lễ hội tháng ba, Bùi Giáng dịch giải M.Heidegger b́nh thơ nhà thơ Đức Hoelderlin, tiên sinh đă thổ lộ cơ duyên vào thi ca của ḿnh: "Khoảng năm 1943, ở Việt Nam có thằng thiếu niên Việt gặp được một vần lục bát in rơi rớt trên một tờ báo bạn đường: "Tâm t́nh một nẻo Quê Chung/Người về Cố Quận muôn trùng ta đi/". H́nh như man mác trong không gian, thường có những niềm tương ngộ. "Bây giờ th́ tôi đă hiểu, v́ sao Bùi Giáng mê thơ Huy Cận đến vậy! Có một "niềm tương ngộ" nào đó giữa họ. Nhưng hơn tất cả, họ đă gặp nhau trong thơ. Mà với họ, thơ mới là "cố quận" cho suốt một đời họ. Trở lại chuyện Bùi tiên sinh coi bói cho tôi hồi tháng 5/1975. Với đôi mắt lạc thần, ông nh́n tôi nhưng lúc ấy tôi có cảm giác ông đang nh́n tận đâu đâu. Bùi Giáng phán: "Anh là người bất định". Chịu thầy ! Tôi th́ có định ǵ đâu, cho tới bây giờ, tôi vẫn là người bất định (!). Chỉ một câu nói có vẻ chơi chơi, có vẻ t́nh cờ ấy thôi, tôi nghiệm lại mấy chục năm đời ḿnh và thấy đúng quá! Nó cũng giống như những câu thơ Bùi Giáng, mới đọc tưởng chơi, tưởng điên, tưởng ông chọc quê, nhưng rồi với thời gian, với sự trải nghiệm trong đời, đọc lại, ta bỗng như phát hiện một điều ǵ, cảm thấy xa xót một nỗi ǵ. Những thi sĩ như Bùi Giáng, nói là điên cũng ừ, họ điên giùm cho chúng ta đấy ! Mà thế nào là điên cơ chứ ? Theo tôi, những người không tự biết ḿnh, những kẻ cứ "bé cái nhầm" tưởng tiền của dân của nước là tiền của... ḿnh, để đến nỗi tan tành cố quận, tung tóe đười ươi, những kẻ ấy mới chánh hiệu là... điên. Điên hết thuốc chữa! Chứ sao gọi một thiên tài thi ca như Bùi Giáng là điên ? |
|
...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia : _ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ? Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
| |
![]() |
|
| « Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic » |








2:16 AM Jul 12