Welcome Guest [Log In] [Register]
Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit.


You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free.


Join our community!


If you're already a member please log in to your account to access all of our features:

Username:   Password:
Add Reply
GƯƠNG MẶT MỚI CỦA ĐẤT PHÙ LĂNG.
Topic Started: Jul 9 2006, 02:08 PM (378 Views)
kimcuongbien
Member Avatar
Giải IV Hội Thi EVT 2007

Quê Hương
--------------------------------------------------------------------------------


Gương mặt mới của đất Phù Lăng

--- không rơ tác giả ---



Trên đất nước ta, từ Bắc chí Nam có tới hàng chục làng nghề gốm. Miền Bắc có gốm sứ Bát Tràng (huyện Gia Lâm, Hà Nội), Hải Dương, Đông Thành (huyện Đông Triều, Quảng Ninh), gốm sành Hương Canh (Vĩnh Phúc), Thổ Hà, Phù Lăng (Bắc Ninh), Đông Quang, Chu Đậu (Thái B́nh), gốm Thái Đen (Sơn La)... Miền Trung có làng gốm Chợ Bộng (Nghệ An), làng gốm Vân Sơn (B́nh Định), gốm Chăm (Ninh Thuận)... Miền Nam có trung tâm gốm Cây Mai (đất Gia Định xưa, nay thuộc TP.HCM và Đồng Nai), gốm Biên Ḥa (Đồng Nai), gốm Lái Thiêu (B́nh Dương), làng gốm Krông Gọ của người Chu Ru (Lâm Đồng)...

Một thời Phù Lăng

Nằm ở bờ nam sông Cầu, làng Phù Lăng (thuộc huyện Quế Vơ) là một trong ba trung tâm sản xuất gốm nổi tiếng của đất Kinh Bắc xưa với sản phẩm da lươn khác hẳn với gốm men trắng của Bát Tràng và gốm không men của Thổ Hà. Những vị lăo niên trong làng cho biết đây là nghề cha truyền con nối (cứ ai khéo tay th́ được truyền nghề, không kể con gái hay con trai, con dâu hay con rể) và làng nghề Phù Lăng đă có từ cuối đời Lư, đầu đời Trần (khoảng thế kỷ 13)...

Trải qua hơn bảy thế kỷ, gốm Phù Lăng được biết đến với các sản phẩm gia dụng như chum, chậu, âu, nậm rượu, nồi, niêu, ấm sắc thuốc... Hàng mỹ nghệ và hàng thờ như chậu hoa, đỉnh, bát hương... cũng được sản xuất nhưng với số lượng không lớn. Hơn 10 năm trở lại đây, để có thể tồn tại và đáp ứng nhu cầu của thị trường, Phù Lăng c̣n sản xuất một số hàng mới như tiểu quách, ống nước, nồi lẩu than hoa...

Đặc trưng của gốm Phù Lăng là màu sành nâu tráng men da lươn cùng các họa tiết, hoa văn thường là rồng, phượng, hổ phù, hoa sen, lá đề. Do được làm hoàn toàn thủ công nên sản phẩm của mỗi nhà một khác từ h́nh dáng cho đến màu men vàng da lươn (vàng nhạt, vàng thẫm, vàng lục, vàng nâu, vàng đỏ...) - và đó là kỹ thuật, là bí quyết của từng hộ, có khi chỉ nh́n vào sản phẩm, những khách quen có thể nhận biết được đó là hàng của nhà nào.

Những năm hưng thịnh của làng - các thập niên 50, 60, 70 của thế kỷ 20 - thuyền bè các nơi tấp nập về Phù Lăng "ăn hàng", sản phẩm của làng có mặt ở hầu khắp các tỉnh phía Bắc: Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Ḥa B́nh, Sơn La, Thanh Hóa...

Vào những năm cuối của thập kỷ 1970 trở lại đây, nguyên liệu làm gốm ngày một hiếm, trong khi yêu cầu của người tiêu dùng về mẫu mă, chất lượng sản phẩm ngày một cao hơn, đặc biệt khi hàng gốm sứ Trung Quốc tràn vào VN với h́nh thức phong phú, giá lại rẻ, làng nghề Phù Lăng bắt đầu lao đao...

Nhiều gia đ́nh bỏ nghề, lớp trẻ th́ không c̣n tha thiết nối nghiệp cha ông, rời bỏ quê hương đến với các thành phố lớn t́m việc, trong làng chỉ c̣n lại một số gia đ́nh tiếp tục giữ nghề nhưng chỉ sản xuất các sản phẩm truyền thống: chum, vại, niêu và tiểu sành. Từ 323 hộ làm nghề trong những năm 1990, đến năm 2000 chỉ c̣n lại chưa tới 100 hộ nhưng cũng sản xuất không thường xuyên.

Một hướng đi mới

Chất liệu gốm Phù Lăng có lẽ rất phù hợp trong việc thể hiện các ư tưởng sáng tạo nghệ thuật nên nhiều nhà điêu khắc, họa sĩ, nghệ sĩ gốm đă t́m về đây để sáng tác... Và có lẽ cũng chính họ đă dần t́m cho gốm Phù Lăng một hướng đi mới: ứng dụng mỹ thuật vào sản phẩm.

Phải kể đến một nguồn nội lực của làng nghề: những con em của làng đă được đào tạo tại các trường đại học mỹ thuật, mỹ thuật công nghiệp; những cử nhân nghệ thuật ấy đă quay lại làng ứng dụng những kiến thức đă học vào nghề cổ truyền của cha ông. Giờ đây, người tiêu dùng đă biết đến một Phù Lăng khác với những sản phẩm gốm mỹ nghệ mới lạ từ ư tưởng, tạo h́nh đầy ngẫu hứng và cả các tác phẩm gốm nghệ thuật mà tác giả là những người trẻ, tuổi đời chưa quá 30 như Vũ Hữu Nhung, Phạm Thị Thùy, Nguyễn Tiến Hoàn, Trần Mạnh Thiềụ.., mỗi người một phong cách tạo h́nh khác nhau thông qua các sản phẩm ngày càng đa dạng: lọ hoa, b́nh, đôn, chậu cảnh, đồ vật trang trí, tượng gốm...

Có người đă giành được giải thưởng tại các cuộc thi mỹ thuật trong và ngoài nước. Đáng chú ư nhất là Vũ Hữu Nhung, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội năm 1999, từng đoạt giải "Nghệ nhân có bàn tay vàng" do Hội đồng Anh trao tặng năm 2001, tác giả của nhiều sản phẩm gốm Phù Lăng độc đáo. Theo anh Nhung, hiện sản phẩm mới của làng nghề không chỉ được khách hàng từ nhiều tỉnh thành trong cả nước đặt hàng mà c̣n được du khách và doanh nhân nhiều nước ở châu Âu, Úc, Nhật t́m mua với số lượng không nhỏ. Riêng xưởng gốm của Vũ Hữu Nhung thuộc loại phát đạt nhất làng với hơn 20 nhân công, mỗi tháng xuất xưởng hàng ngh́n sản phẩm các loại.

Gốm Phù Lăng tưởng đă mai một nay đang hồi sinh. Mùa xuân đă về lại với làng nghề xứ Kinh Bắc.




...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước
Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia
Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia :

_ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ?
Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng
Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
Posted Image
Offline Profile Quote Post Goto Top
 
« Previous Topic · Quê Hương Tôi · Next Topic »
Add Reply

Theme designed by Lighty of Outline. Theme coded by Pando of GForce and ZNR.