Welcome Guest [Log In] [Register]
Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit.


You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free.


Join our community!


If you're already a member please log in to your account to access all of our features:

Username:   Password:
Add Reply
LÀNG CỔ HOÀNG MAI
Topic Started: Jul 9 2006, 12:55 PM (345 Views)
kimcuongbien
Member Avatar
Giải IV Hội Thi EVT 2007


Quê Hương
--------------------------------------------------------------------------------


Làng cổ Hoàng Mai

--- Trần Văn Mỹ ---



Nằm liền kề cửa ô phía Nam của kinh thành Thăng Long, ngay từ thế kỷ XV, làng cổ Hoàng Mai đă “phát” về kinh tế - văn hóa. Sách Dư địa chí của Nguyễn Trăi ghi nơi đây có rượu cúc tiến vua. Về học hành khoa cử, Hoàng Mai nổi tiếng khắp vùng, là quê của Nguyễn Hiên, người giỏi thơ văn được tôn vinh là một trong "Thanh Tŕ tứ hổ"…

Xưa kia nơi đây có cảnh quan thơ mộng, bên đền thờ thần là chùa Nga Mi và đền Tam Thánh. Nay ở sân đền c̣n có những cây muỗm cổ thụ, những voi đá, ngựa đá được tạo tác tỉ mỉ, đánh dấu nghệ thuật một thời. Và theo những con đường làng lát gạch nghiêng, chúng ta đến bên những giếng làng cổ kính.

Làng có 2 thôn Đông Mai, Tây Mai (tục gọi thôn Đông, thôn Đoài) và xóm Bến. Ở mỗi xóm đều có những giếng nước ăn. Thôn Đoài có 3 cái, thôn Đông 3 cái, xóm Bến 2 cái. Thuở xa xưa, thành giếng đắp đất, cửa giếng có xếp đá ong hoặc xây gạch làm bậc lên xuống. Dụng cụ lấy nước từ giếng về nhà cũng hết sức đơn sơ: những nồi sành đặt vào quang gánh, hay thúng sơn, sau này là thùng tôn. Cách nay gần 80 năm, giếng Hoàng Mai đă có sự thay đổi. Để xứng với tầm một làng văn vật, nhiều người có tâm đức đă góp công của nạo vét ḷng giếng, làm móng chắc chắn và xây tường bao. Tường giếng tính từ mặt móng cao 4 đến 5m. Mỗi giếng đường kính 25m, nằm trên một khu đất rộng từ 327 đến 333m2. Cửa giếng xây 25 bậc lên xuống. Mặt giếng thả bèo ong.

Do nằm ở vị trí cửa ngơ, trong mấy thế kỷ qua, đất Hoàng Mai đă trải qua nhiều cuộc chiến tranh. Nhiều đ́nh, đền bị phá hủy, duy chỉ có những giếng nước là c̣n nguyên v́ đó là nguồn sống của mọi người. Nhưng từ năm 1982, Hoàng Mai nhập vào nội đô, dân dùng nước máy (hoặc nước giếng khoan) th́ giếng làng không c̣n làm nhiệm vụ cung cấp nước sinh hoạt nữa, bị thờ ơ và rơi dần vào quên lăng. Những cái giếng làng gắn với tên gọi thân thương ngày một ngập ngụa rác bẩn. Rồi ai đó có sáng kiến lấp dần giếng cổ lấy đất dùng vào việc khác tiện lợi hơn. V́ quyền lợi trước mắt chẳng ai nghĩ được rằng mỗi cái giếng kia, chứa trong ḷng nó hàng ngàn mét khối nước, c̣n làm nhiệm vụ điều ḥa không khí và làm đẹp cảnh quan. Khi cơn băo đô thị hoá tràn đến cái làng cổ này th́ ba giếng thôn Đoài dần dần bị san lấp.

Nhưng người thôn Đông lại nghĩ khác. Đối với họ, giếng làng đă bao đời gắn bó, là nơi diễn ra nhiều kỷ niệm vui buồn, v́ thế c̣n là dấu tích văn hóa, bằng mọi giá phải được giữ ǵn. Thể theo nguyện vọng chung của nhân dân, chính quyền quận đă cấp phần lớn kinh phí tôn tạo, nhân dân sở tại đóng góp hàng trăm công nạo vét ḷng giếng và làm vệ sinh môi trường.

Đến nay, giếng xóm Đông, giếng xóm Trung đă hoàn thành tôn tạo. Giếng h́nh ḷng chảo, độ sâu từ 7 đến 9m, bờ xây cao 1,2m. Thành giếng xây phân ô, trên cùng xây mui mái theo kiểu cổ. Quanh giếng phía ngoài lát gạch hoặc đổ bê tông, trồng cây đề, cây si. Dưới lùm cây, mỗi giếng có đặt 3 ghế đá để người già con trẻ ngồi chơi. Sắp tới mặt giếng được thả hoa sen, hoa súng.

Điều thú vị là khi nạo vét ḷng giếng xóm Đông, thấy tấm bia đá cỡ 50x100cm. Bia tạo năm thứ 4 đời Bảo Đại (1929) ghi tên một số người ở giáp Tây Nội góp ruộng và tiền để sửa đ́nh, chùa và xây các giếng nước.

Giờ đây, có dịp đến thôn Đông, bên những vườn cau tỏa bóng mát, những mái nhà cổ kính, những cổng ngơ rêu phong, c̣n có những giếng nước giữ cho làng vẻ đẹp ngàn năm, ḷng ta càng thêm thư thái.




...........Giảng đường ngày tháng con ung dung bước
Mẹ vất vả nhiều nào được sẻ chia
Mỗi lần về thăm mẹ miệng con cứ tía lia :

_ Cứ thắc mắc: - Sao tay mẹ bên đen bên trắng ?
Con đau ḷng nhận ra từ phía nắng
Sao luôn là _ phía mẹ : - Mẹ ơi !!............................
Posted Image
Offline Profile Quote Post Goto Top
 
« Previous Topic · Quê Hương Tôi · Next Topic »
Add Reply

Theme designed by Lighty of Outline. Theme coded by Pando of GForce and ZNR.