| Welcome to EMVATHO HOME. We hope you enjoy your visit. You're currently viewing our forum as a guest. This means you are limited to certain areas of the board and there are some features you can't use. If you join our community, you'll be able to access member-only sections, and use many member-only features such as customizing your profile, sending personal messages, and voting in polls. Registration is simple, fast, and completely free. Join our community! If you're already a member please log in to your account to access all of our features: |
| Ngựa người và người ngựa; Nguyễn Công Hoan | |
|---|---|
| Tweet Topic Started: Jul 9 2006, 10:24 AM (305 Views) | |
| TheBlackSun | Jul 9 2006, 10:24 AM Post #1 |
|
Administrator
|
Đố ai biết anh phu xe lững thững dắt cái xe không ở đằng ngă tư đầu phố kia, đi như thế từ bao giờ đấy? Trông anh ấy có vẻ "đói" khách lắm. Có lẽ thế thật. V́ ai lại tám giờ tối ba mươi Tết rồi, c̣n lang thang phố nọ sang phố kia thế? Mà hàng phố, nhà nào nhà nấy đóng cửa cả rồi, c̣n mấy ai ra ngoài đường làm ǵ, mà c̣n ḥng một "cuốc" tất niên? ấy thế! Trả xe cho xong quách, về nhà hú hí với vợ con có hơn không, tội ǵ! Vợ anh, con anh, đương chờ anh ở cửa đó nọ. Năm hết tết đến rồi. C̣n mấy giờ đồng hồ nữa thôi, chứ c̣n lâu la ǵ? ấy, giá trong túi có nặng cái đồng tiền, th́ chả phải bảo, anh ta cũng về nhà cho xong quách, việc ǵ c̣n phải vơ vẩn vẩn vơ như thế này! Khốn nhưng anh ấy vừa mới ốm dậy, ốm một trận tưởng mười mươi chết, thành ra không những mất một dịp kiếm tiền vào lúc cuối năm, mà bao nhiêu tiền dành dụm trong bấy lâu, sạch sành sanh cả. Bởi vậy hôm nay, anh ấy cố vay được cái vốn để đi mua xe, kiếm bữa gạo để ăn tết. Quái, không hiểu cái ngày nay là ngày ǵ, mà từ chiều đến bây giờ, anh ấy mới được có hai hào chỉ! Ban chiều, khách áo gấm, áo nhung, đi nhan nhản ở đường, mà mời mỏi miệng, cũng không có một ai lên xe, nữa là bây giờ! Bực nhất là thỉnh thoảng lại lẹt đẹt tràng pháo nổ, làm cho anh ấy nóng cả ruột gan. Nghĩ đến cái cảnh tết nhà giàu mà thèm rỏ dăi. Họ quăng tiền đi về dịp tết, thi nhau tiền trăm bạc ngh́n để xa phí vô ích, mà ḿnh th́ lo méo mặt mấy hào bạc gạo ngày mai không xong. Thỉnh thoảng, anh ta dỏng tai quay cổ, xem có ai gọi ở đằng xa không. Th́ chỉ thấy đánh đẹt, ḷe một cái ở giữa đường, làm cho anh ta giật ḿnh đánh thót. Giật ḿnh, rồi lại thở dài, ngán cho cái đời bấp bênh, lắm lúc muốn quẳng phăng cái xe đi, làm nghề khác. Nhưng bỏ nghề này th́ xoay ra nghề ǵ? Anh ấy đi lững thững như thế, qua Hàng Trống, quặt ra phố Nhà Thờ, xuyên thẳng ra lối nhà thương Phủ Doăn, th́ bỗng đứng dừng, quay cổ lại nh́n. - Xe! - Đây! Ba chân, bốn cẳng, anh ấy chạy vội lại phía có người gọi, hạ hai càng xuống. - Bà về đâu? Một bà trạc độ ngót ba mươi tuổi, ḿnh mặc xa tanh nâu, đầu quàng khăn bịt trắng, bỏ giọt xuống tận bụng, đứng ở đầu hè: - Anh có đi giờ không? - Bà đi mấy giờ? - Một giờ. - Xin bà sáu hào. - Sao anh lấy đắt thế? Hai hào! - Thưa bà, xe ngày tết vẫn thế, vả lại bây giờ c̣n ai kéo nữa, mà bà giả rẻ thế. Con kéo một chuyến, rồi cũng đi giả xe, về ăn tết đây! Bà khách thấy anh xe nói ra ư không thiết kéo, nên quay lưng đi. - Này, bà giả bao nhiêu? - Hai hào là đắt rồi, ngày dưng chỉ có hào rưỡi một giờ thôi. - Thôi, năm hào rưỡi, bà có đi, không th́ thôi. - Thôi. Bà khách lại quay lưng đi, lần này th́ đi thẳng. Anh xe vắt chân chéo kheo, chỏng càng lên trời mà nh́n theo măi một lúc. Anh đoán có lẽ người này cũng là khách kiết, nên mới trả rẻ quá như vậy. Thôi th́ người già th́ ta non. Anh chạy theo và gọi: - Này, mời bà lên xe!... Hai... hào...! Xin bà hai hào rưỡi. Bà khách vừa bước chân lên sàn xe, thấy anh xe ṿi hai hào rưỡi, vội nhảy tọt ngay xuống đất: - Không hai hào th́ thôi. - Thôi, đây, mời bà lên. Bà khách vạch cổ tay áo, xem đồng hồ: - Chín giờ năm nhé, nhưng kể là chín giờ đúng cũng được. Anh xe kéo giờ, nên cũng chỉ chạy "dưỡng lăo" thôi, đít nhổm mạnh, mà bước ngắn. V́ th́ giờ là tiền bạc, chậm phút nào là tiền phút ấy. Trước anh xe tưởng bà khách đi có việc ǵ, cho nên c̣n chạy. Sau thấy bà cứ trỏ vơ vẩn hết phố nọ sang phố kia, mà chả đỗ ở phố nào cả, th́ mới đoán có lẽ là cánh "ăn sương" chi đây. Anh bèn đi bước một. Nhiều lúc muốn hỏi thực, nếu có phải giăng há th́ ḿnh giới thiệu cho một món sộp đáo để. Nhưng lỡ không phải th́ họ mắng cho và không trả tiền th́ khổ. Qua chợ Đồng Xuân, ṿng về Hàng Cót, lại rẽ sang Cửa Đông, bà khách bỗng hỏi: - Anh có bằng ḷng kéo tôi giờ nữa không? - Vâng, nhưng bà có cho cháu hai hào th́ cháu kéo hầu bà giờ nữa. - Được. - à, anh có hào lẻ không, cho tôi vay mấy hào, chốc nữa tôi giả cả đồng cho tiện. Anh xe móc bao phục, lấy ra hai hào, đưa cho bà khách. Bà khách vào hiệu, mua gói thuốc lá, bao diêm, c̣n tiền mua cả hạt dưa để cắn. Anh xe nhấp nhổm chạy rảo cẳng vài bước, rồi lại tiến bước như trước. Một lúc, anh mới đánh bạo hỏi một câu rơ khôn: - Bà t́m ai, thưa bà? - Tôi t́m người quen. - Người quen bà ở phố nào? - Anh cứ kéo đi. Anh xe lại cứ kéo như thế, ra Ga, ṿng về đường Sinh Từ, quặt về Hàng Bông, Hàng Mành, Hàng Vải Thâm, vân vân. Măi măi, mà người khách vẫn không t́m thấy ai quen. - Thưa bà bây giờ mấy giờ rồi? - Mười một giờ kém năm. - Con kéo hết giờ này, xin bà cho tiền để con đi đón khách ở ga về. - Anh có bằng ḷng kéo tôi giờ nữa không? - Thưa bà, con đón khách ở ga hay ở nhà chớp bóng th́ một cuốc cũng được hai hào chỉ. - Anh đă chắc có khách chưa? Hay là mật ít ruồi nhiều, rồi dắt xe về không. Anh lại cố kéo tôi giờ nữa, đi thủng thỉnh thế này mà được tiền, chả hơn chạy mửa mật ra ư? Anh xe nghe bùi tai, lại bằng ḷng kéo. Hàng phố càng thấy thưa người đi. Các cửa đóng kín mít. Đi một lúc, qua Ngơ Trạm, ṿng sang Hàng Điếu, rồi rẽ sang Hàng Bồ. Lúc ấy, bốn bên im lặng nh? tờ, chỉ thấy tiếng lách tách bà khách cắn hạt dưa thôi, th́ bỗng một tràng pháo nổ, đ́ đẹt pháo giao thừa. - Mấy giờ rồi, thưa bà? - Phải gió nhà nào bây giờ đă đốt pháo giao thừa! Mới có mười hai giờ kém mười lăm. Anh xe mới nghĩ: "Mười lăm phút nữa, ḿnh sẽ có sáu hào. Sáu hào với hai hào là tám. Thế nào ta cũng nài thêm bà ấy mở hàng cho một hào nữa là chín. Chín hào! Mở hàng ngay từ lúc năm mới vừa đến. Thật là may! Mới năm mới đă phát tài! Thôi, sang năm tất là làm ăn bằng mười bằng trăm năm nay". Rồi anh nghĩ đến vợ con anh, mà phấn chấn trong ḷng, như có cái sức ǵ nó xúi giục anh quên khổ để vui ḷng làm việc vậy. "Sáng mai, kéo chuyến khách qua ga, xong rồi, ta đánh bát phở tái, rồi mua cho con cái bánh ga tô cho nó mừng. Vợ ta nghe thấy trong túi ta có tiền, th́ chắc hớn hở, thấy ta làm lụng vất vả để kiếm tiền nuôi cả nhà, tất là thương ta lắm. Nhưng ta sẽ làm ra dáng không mệt nhọc, để vợ chồng con cái ăn tết với nhau cho hể hả". Anh vừa nghĩ thế, vừa kéo về phía nhà thương Phủ Doăn. Tới chỗ khi nẫy, anh dừng xe lại, nói: - Bây giờ có lẽ mười hai giờ, xin bà cho cháu tiền. Bà khách có ư luống cuống, nói: - Chết! Anh hỏi tiền tôi bây giờ à? Anh chịu khó kéo tôi một giờ nữa đi. - Thôi khuya rồi, cháu phải về nhà. - Này, chả nói giấu ǵ anh, tôi cũng đi kiếm khách từ tối đến giờ. Có anh biết đấy. Có gặp ai hỏi han ǵ đâu. Tôi định nếu có khách th́ hỏi vay tiền trước để giả anh. Nhưng chẳng may gặp phải cái tối xúi quẩy thế này, th́ tôi biết làm thế nào? - Thế cô đi xe tôi từ chín giờ, cô không giả tiền tôi à? - Bây giờ th́ tôi biết làm thế nào? - Tôi kéo cô lên Cẩm. - Lên Cẩm th́ tôi cũng đành lên với anh, chứ tôi biết làm thế nào! - Thế mà cũng vác mặt mặc cả xe giờ, lại c̣n vay tiền người ta mà mua thuốc lá với hạt dưa! - Nhà tôi ở ngay đầu ngơ Hàng Bún, khi nào anh đi qua, th́ tôi giả tiền anh chứ ǵ! - Chứ ǵ! Một trăm ngơ Hàng Bún, ai biết ngơ nào mà t́m! - Tôi không có tiền đâu, chả tin anh khám mà xem. - Tôi không khám, cô giả tiền tôi cho tôi về! - Đây, hay là phu la, áo, đồng hồ đây, anh muốn lấy thức ǵ th́ lấy. - Tôi lấy để làm ma mẹ tôi à? - Thôi này, đừng cáu làm ǵ. Tôi bảo, cảnh tôi cũng như cảnh anh, cũng là đi kiếm khách cả. Nhỡ phải một tối thế này, th́ chịu vậy, chứ biết làm thế nào? - Thế sao cô không bảo thực tôi từ trước, để tôi kéo cô qua các nhà săm để hỏi, cô c̣n sĩ diện măi. - Nào ai biết cơ sự nó ra thế này. Thôi, này, tôi nói thế này th́ anh nghe. Nếu bây giờ anh bỏ tôi ở đây, th́ tôi không có tiền giả anh, sự ấy đă đành rồi, nhưng mà anh thiệt. Vậy anh cố kéo tôi nữa, may tôi có khách th́ tôi có tiền, mà anh cũng không phải phàn nàn nữa. - Tôi thật là nợ nần ǵ cô kiếp trước hay sao, mà nay tôi khổ với cô như thế này. Đầu năm mà đă rấp! Rắc rối! - Anh đừng nói thế, ai muốn thế này làm ǵ! Bất đắc dĩ, con ngựa người lại phải kéo con người ngựa vậy. Nhưng lần này th́ thật là không buồn bước lên nữa. Chán quá! Rơ số đâu mà số ăn mày thế này! Anh xe vừa đi, vừa thở dài. Khách cũng vừa đi, vừa thở dài. Càng đi, càng thấy phố vắng tanh, vắng ngắt. Thỉnh thoảng mới gặp một người tùm hum cái áo ba đờ xuy, mà đi có ư vội vàng. Buồn thay! Đàn muỗi vo vo bay, đùa nhau xung quanh ngọn đèn. Lá cây sột soạt rụng, đuổi nhau ở trên đường nhựa. Anh xe dắt xe đi diễu qua các cửa nhà săm để xin việc cho cô ả. Nhưng lúc ấy đă hai giờ sáng rồi cho nên ế! May sao, đến đầu phố Hàng Gai, th́ gặp một người ăn mặc ra dáng ăn chơi, đang tất tả cúi đầu đi. Cô ả dử mồi, đánh liều gọi lại, vờ vĩnh hỏi thăm đường. Nhưng khốn nạn, anh chàng này lắc đầu, và cứ rảo cẳng bước đều: - Tôi không biết, cô hỏi thăm anh xe này cũng được. Tôi c̣n vội đi mời đốc tờ cho vợ tôi ốm đây! Hai cái thở dài thất vọng theo đuôi nhau, rồi không ai nói thêm một lời nào. Anh xe lại từ từ tiến bước. - Cô làm thế này th́ tôi chết mất! - Thôi anh bằng ḷng vậy. - ấy cũng may cho cô, vớ vẩn măi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hoặc đội con gái th́ khốn! - Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả cần, v́ tôi có "ba tăng". Đi một lúc lâu, chẳng gặp một ai cả, cô ả bảo anh xe: - Này, anh đỗ xuống tôi bảo. Tôi nói thực với anh nhé. Bây giờ đă về sáng rồi, chắc anh kéo tôi măi cũng đến thế mà thôi. Tôi th́ thực không có tiền giả anh đâu. Tôi gán cho anh khăn, áo, đồng hồ mà anh không lấy, th́ tôi chả biết nghĩ thế nào cho phải cả. Thôi th́ anh kéo tôi ra chỗ kín, vắng, anh muốn bắt tôi ǵ tôi xin chịu. - Tôi bắt ǵ cô mà tôi bắt! Cô ả nắm lấy tay, vỗ vào vai anh xe, nhăn nhở cười: - Anh này thực thà quá, nghĩa là chỉ có anh với tôi thôi, th́ người tôi đây, anh muốn làm ǵ tôi cũng bằng ḷng. - ối thôi! Tôi lạy cô. Nhỡ cô đổ bệnh cho tôi th́ tôi bỏ mẹ tôi. - Không sợ, tôi mới khám bệnh hôm qua. - Thôi, tôi chắp tay tôi van cô, cô có thương tôi th́ mời cô xuống xe cho tôi về, và xin cô tiền xe! - Thế th́ anh cứ kéo tôi về nhà tôi, xem có đồ đạc ǵ đáng giá, th́ anh cứ việc lấy. Anh xe bụng bảo dạ, thôi th́ cầm bằng như mất tất cả buổi đêm nay là cùng. Nhưng ta chịu khó kéo nó về, may xem có cái ǵ th́ ta lấy, c̣n hơn về không. Thật là đ̣ nát đụng nhau. - Nhà cô ở đâu? - Trên Hàng Bún. Anh xe vừa kéo, vừa lẩm bẩm nói một ḿnh: - Không có tiền, cũng leo lên xe mà ngồi, chỉ sĩ diện hăo thôi, lại c̣n tí tách hạt dưa, với ph́ phèo thuốc lá mà không biết ngượng! Cô ả đành chịu mặt dày cho anh xe mắng một ít câu cho bơ hờn, cứ ngồi im như phỗng. Lúc ấy, gió bấc thổi căm căm, buốt đến tận xương. Nhà hàng phố đă thấy có người dậy. Nhưng họ dậy có phải để đi t́m gái đâu! Đến cửa một nhà săm, cô ả bảo: - Anh hăy ghé vào đây một tư cho tôi hỏi vay tiền người này xem c?được không. Anh xe hơi có hy vọng, đỗ lại để cho cô ả vào. Rồi v́ mệt lử, anh ngồi phịch xuống sân xe, tựa lưng vào thành, vừa chờ, vừa nghĩ vơ nghĩ vẩn. Một lúc lâu, một tràng pháo nổ vang trời, làm anh giật ḿnh. Anh sực nghĩ đến cô ả, không biết cô ta vào đấy làm ǵ mà lâu thế. Hay có lẽ đă có món khách nào chăng. Nhưng thế nào cũng phải trả tiền cho ḿnh về đă chứ, lại bắt ḿnh chờ đến sáng hay sao? Anh gơ cửa gọi. Người bồi săm ra. - Ông ơi, tôi hỏi thăm ông, người con gái quấn khăn quàng trắng vào đây ban năy, nằm ở buồng nào? - Chả có buồng nào có khách cả. - Thế người con gái ấy đâu? - Ra ngay từ bao giờ rồi, c̣n đâu mà hỏi? - Thôi chết tôi rồi, ra cửa nào? Người bồi lấy ngón tay cái, hất ngang về phía cổng sau. Anh xe choáng người như nghe tiếng sét đánh. Anh bàng hoàng như chợt tỉnh giấc chiêm bao. Người bồi săm nói xẵng: - Đi cho người ta đóng cửa. Ai bảo anh xông nhà cho tôi? Năm mới đừng bí beng! - Ông ơi!... Người bồi giúi vai anh xe, đẩy ra, rồi đóng ập cửa lại. Anh xe nghiến răng, cau mặt, lủi thủi ra hè, cầm cái đệm quật mạnh vào ḥm đánh th́nh một cái! Anh móc túi lấy bao diêm đốt vía, rồi khoèo bàn chân, co cái càng lên, đưa tay ra đỡ, thủng thẳng dắt xe đi. Tiếng pháo chào xuân nối đuôi nhau đùng đùng toạch toạch... 11-2-1931 |
|
Ừ th́! Mọi ngóc nghách t́nh yêu có thể anh đă từng đi qua, Anh cũng đă từng khóc, từng say đắm và cũng từng nông nổi. Đến một lúc trái tim chai sạn trước những vết thương, Anh lại trở về là chính anh, cái cậu bé ngốc nghếch ... Thích tự đi t́m cho riêng ḿnh một t́nh yêu ảo ảnh. Chỉ xin em đừng là gió, gió rồi cũng sẽ bay đi. Em đừng là loài chim - đến một ngày sẽ t́m về phương trời khác. Em đừng là con sóng - êm đềm...say đắm rồi...tan vỡ. Cũng đừng là cơn mưa ướt hết lối anh về. Em đừng là ǵ cả ...v́ em là tất cả trong anh !
| |
![]() |
|
| « Previous Topic · Văn Học & Cuộc Sống · Next Topic » |






2:17 AM Jul 12